Edinburgh İade Davaları: Mahkeme ve Süreler
İskoçya’da iade davalarında kanunen yetkili hâkim, Sheriffdom of Lothian and Borders bölgesinin sheriff’idir; ilk derece mahkemesi Edinburgh Sheriff Court’tur. İade davalarındaki kanuni İskoç temyiz yolu, İngiltere’deki Administrative Court değil, High Court of Justiciary’dir. İlk kez hâkim önüne çıkarılma süresi tutuklamanın hukuki dayanağına bağlıdır: önceden çıkarılmış bir Part 1 emrine dayanılarak tutuklanan kişi mümkün olan en kısa sürede sheriff önüne çıkarılmalıdır; 48 saatlik kural yalnızca 5. madde kapsamındaki geçici tutuklamaya uygulanır. Part 2 kapsamında geçici yakalama emri varsa kişi yine mümkün olan en kısa sürede hâkim önüne çıkarılmalı; belgeler için kanuni istisnalara tabi ayrı bir 45 günlük süre vardır.
Davaya hangi mahkeme ve İskoç makamı bakar?
Extradition Act 2003’ün 67 ve 139. maddeleri, Part 1 ve Part 2 bakımından yetkili hâkimin Lothian and Borders sheriff’i olduğunu belirtir. Edinburgh Sheriff Court’un adresi 27 Chambers Street, Edinburgh EH1 1LB’dir. Halka açık giriş Chambers Street üzerinden 4. kattadır ve güvenlik kontrolü yapılır. Justice of the Peace Court aynı binadadır ancak iade davaları için belirlenmiş mahkeme değildir.
Belgelerin Part 1’e mi Part 2’ye mi ait olduğunu belirleyin. Part 1, Birleşik Krallık ile AB arasındaki Ticaret ve İşbirliği Anlaşması (TCA) kapsamındaki teslim sistemini ve eski Avrupa Yakalama Emirlerine (EAW) ilişkin bazı geçiş dönemi dosyalarını kapsar; Part 2 genel olarak belirlenmiş diğer ülkelerin taleplerine uygulanır. Eski bir EAW bakımından tutuklama tarihi önemlidir: emrin infazı için tutuklama 31 Aralık 2020 saat 23.00 GMT’den önce gerçekleştiyse eski EAW rejimi uygulanmaya devam eder; emir geçiş dönemi bitmeden çıkarılmış ancak o tarihe kadar tutuklama gerçekleşmemişse TCA’nın VII. Başlığı kapsamında geçerli bir emir sayılır. Avukat emir belgesini, düzenlenme tarihini ve tutuklama tarihini kontrol etmelidir; yalnızca uyruk veya havalimanı uygulanacak rejimi belirlemez. 141. madde uyarınca, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere, İskoçya’da Part 2 görevlerinin çoğunu Secretary of State yerine Scottish Ministers yürütür. Aşağıda anılan İskoç kararlarında talep makamını Lord Advocate temsil etmiştir; yargısal konuları sheriff karara bağlar.
| Kurum | Görevi | Yerel pratik bilgi |
|---|---|---|
| Edinburgh Sheriff Court | İlk derece iade duruşmaları, tutukluluk ve kefalet | 27 Chambers Street, EH1 1LB; duruşma tarihini ve salonu teyit edin |
| Lord Advocate / Crown Office and Procurator Fiscal Service | İskoçya’daki savcılık kanalı; anılan kararlarda talepte bulunan makamı Lord Advocate temsil etti | Dosyadan ve avukat aracılığıyla davayı yürüten kişiyi belirleyin |
| High Court of Justiciary, Appeal Court | İskoçya’daki kanuni iade başvurularını inceler | Sheriff Appeal Court veya İngiliz Administrative Court değildir |
| HMP Edinburgh | Yer ayrılması hâlinde yetişkin erkekler ve tutuklular için bölgesel cezaevi | 33 Stenhouse Road, Edinburgh EH11 3LN; Family Contact Officer: 0131 444 3113, Visitors Centre: 0131 444 3098; kişinin fiilî tutulma yerini teyit edin |
Edinburgh Havalimanı’nda gözaltına alınmak ne anlama gelir?
Edinburgh Havalimanı, uluslararası gelen yolcuların göç ve pasaport kontrolünü UK Border Force’un yürüttüğünü belirtir. Bu, iade amacıyla tutuklamadan farklıdır. Pasaport kontrolü, göçmenlik nedeniyle alıkoyma, iade yetkisine dayalı polis tutuklaması ve Birleşik Krallık içindeki bir ceza suçlaması ayrı hukuki işlemlerdir. Kesin tutuklama saatini, yasal dayanağı, nezarethane referansını ve yakalama emri ya da geçici emir bilgilerini isteyin; yalnızca INTERPOL kaydı, hangi Birleşik Krallık tutuklama yetkisinin kullanıldığını göstermez.
AB bağlantılı bir dosyada avukattan, 2020 sonrası TCA rejiminin mi yoksa geçiş kurallarıyla korunan eski bir emrin mi uygulandığını belirlemesini isteyin. Tutuklamanın havalimanında yapılması İskoç mahkemesinin yasal yetkisini değiştirmez. İskoç iade avukatından yardım alın ve kişinin sheriff önüne nerede ve ne zaman çıkarılacağını öğrenin.
Tutuklamadan sonra hangi süre geçerlidir: 48 saat mi, 45 gün mü?
Her iade tutukluluğu için geçerli genel bir “72 saat sınırı” yoktur. Süre, yakalama emrine ve tutuklamanın yasal dayanağına bağlıdır.
| Usul | İlk hâkim karşısına çıkarılma ve belgeler | Başlangıç ve istisnalar |
|---|---|---|
| Part 1, 5. madde uyarınca geçici tutuklama (emir henüz mevcut değilken) | Kişi tutuklandığı andan itibaren 48 saat içinde yetkili hâkim önüne çıkarılmalıdır. Part 1 emri ve sertifika da 48 saat içinde sunulmalıdır; kanuni şartlar karşılanırsa hâkim yalnızca belgelerin sunulma süresini 48 saat daha uzatabilir. Bu kural, 5. madde kapsamındaki geçici tutuklamaya uygulanır; Part 1 kapsamındaki her tutuklamaya uygulanmaz: önceden çıkarılmış Part 1 emriyle tutuklanan kişi mümkün olan en kısa sürede hâkim önüne çıkarılmalıdır. | 48 saat hesabında cumartesi, pazar, Noel Günü, Kutsal Cuma ve İskoçya’daki resmî banka tatilleri hesaba katılmaz. |
| Part 2, 73. madde uyarınca geçici yakalama emri | Kişi, kefalet verilmesi veya 126. madde uyarınca talebin sürdürülmemesi kararı dâhil kanuni bir istisna uygulanmadıkça, mümkün olan en kısa sürede yetkili hâkim önüne çıkarılmalıdır. İskoçya’da 74(4)(a). maddedeki kefalet istisnası İskoç usulüne göre uyarlanmıştır. Gerekli talep belgelerinin kural olarak 45 gün içinde ulaşması gerekir. | 45 gün tutuklama gününde başlar. Bu amaçla belirlenmiş bir ülke için daha uzun süre uygulanabilir. |
4(3), 6 ve 74. maddeler farklı süreler öngörür. 6. maddedeki 48 saat kuralı yalnızca 5. madde kapsamındaki Part 1 geçici tutuklamaya uygulanır; önceden çıkarılmış Part 1 emriyle tutuklanan kişi mümkün olan en kısa sürede hâkim önüne çıkarılmalıdır. Part 2’deki 45 günlük süre yalnızca belgeler içindir ve ilk hâkim karşısına çıkarılmayı 45 gün erteleme izni vermez. Kesin tutuklama saatini, hukuki dayanağı, varsa kefalet kararını ve her belgenin ulaştığı tarihi kaydedin.
Pratik plan; kanuni süre değildir: yakalama emrini alın, dil ve sağlık ihtiyaçlarını kaydedin ve İskoç bir avukatla iletişime geçin. İlk duruşmadan önce kimliği, usul türünü ve mevcut belgeleri kontrol edin; gerekiyorsa kefalet teklifini hazırlayın. Edinburgh’daki duruşmada tutukluluk, temsil ve tercüman konularını gündeme getirin ve sonraki tarihi kaydedin. Aile, tutulduğu cezaevini teyit edip belgeleri avukat aracılığıyla iletebilir.
Kişi nerede tutulabilir ve ziyaret nasıl düzenlenir?
Scottish Prison Service, HMP Edinburgh’un çoğunlukla Edinburgh, Lothian ve Borders mahkemelerinden ve ayrıca Fife bölgesinden gelen kişileri kabul ettiğini bildirir. Kurum, tutuklular dâhil yetişkin erkekleri barındırır. Bu bilgi, belirli bir iade tutuklusunun orada bulunduğunu kanıtlamaz: yola çıkmadan önce yerleştirmeyi teyit edin; kadınlar veya özel yerleştirmeler için aynı düzenlemelerin geçerli olduğunu varsaymayın.
HMP Edinburgh’da mahpuslar ziyaretlerini kendileri ayarlar ve ziyaretçilere saati bildirir. Tutuklular pazar günleri hariç her gün 30 dakikalık ziyaret alabilir. Ziyaretçiler iki kabul edilen belge sunmalıdır: fotoğraflı kimlik ve son üç ay içinde düzenlenmiş adres kanıtı. Profesyonel “agents” ziyaretleri, en az 24 saat önceden, HMP Edinburgh’un resmî sayfasında yayımlanan telefon veya e-posta iletişim bilgileri üzerinden ayarlanmalıdır. Bunlar yayımlanmış kurallardır; belirli bir kişi için ziyaret saati garantisi değildir. Adres: 33 Stenhouse Road, Edinburgh EH11 3LN.
Kefalet kararı, 9 ve 77. maddeler dâhil uygulanabilir hükümlere göre sheriff’e aittir; İskoçya’da bir adresin bulunması tahliyeyi garanti etmez. Doğrulanmış konaklama, mahkemeye gelmek için gerçekçi plan, kimlik belgeleri ve varsa kefil bilgileri yararlı olabilir. Ayrıca ayrı bir göçmenlik veya Birleşik Krallık içi ceza hukuku tutuklama dayanağı olup olmadığını kontrol edin.
Aile mahkemeyle nasıl iletişim kurabilir veya tercüman ayarlayabilir?
Ceza işleri için Scottish Courts and Tribunals Service, 0131 225 2525 numarasını verir; Criminal Department için 3, ceza soruşturmaları için ardından 1 seçeneğine basılır. E-posta adresi edinburghcrime@scotcourts.gov.uk’dir. Sheriff Clerk ofisi hafta içi 09.00–13.00 ve 14.00–16.00 saatlerinde açıktır. Ceza ve vezne bölümü her ayın son perşembesi saat 13.00’ten itibaren eğitim nedeniyle kapanır. Acil bir dosyada güncel iletişim bilgilerini resmî sayfadan doğrulayın.
Mahkemeyle telefonla veya yüz yüze iletişimde telefon tercümanı kullanılabilir; ancak SCTS bu hizmetin duruşma sırasında sunulmadığını açıkça belirtir. Duruşmada gereken dili ve lehçeyi avukata bildirin, erişim ihtiyaçlarını yazılı olarak iletin. Günlük konuşma düzeyinde İngilizce bilmek, kişinin iadeye rıza göstermenin veya duruşmadan feragat etmenin sonuçlarını anladığını kanıtlamaz. Adli yardım İskoç sistemine göre değerlendirilmelidir; İngiltere ve Galler kurallarının geçerli olduğunu varsaymayın.
Edinburgh kararına karşı başvuru nereye yapılır?
Part 1 kapsamındaki bir iade emrinde 26. madde, temyiz izni başvurusunun bildirimini sheriff’in emri verdiği günü izleyen değil, o gün başlayan yedi günlük süre içinde yapmayı gerektirir. Başvuruyu High Court of Justiciary inceler. Kanun, kişi bildirimi mümkün olan en kısa sürede yapmak için makul olarak mümkün olan her şeyi yapmışsa gecikmiş bildirim için dar bir koruma içerir; süreye uymak yerine buna güvenmeyin. Yazılı emrin tarihini hemen kontrol edin.
Part 2 kararları, Scottish Ministers kararları ve bildirim tarihinden başlayan süreler dâhil, farklı bir kanuni sıraya tabidir. Süreyi hesaplamadan önce hangi kararın itiraz konusu olduğunu ve ne zaman bildirildiğini belirleyin. Birleşik Krallık Supreme Court’a olağan bir ek başvuru İskoçya’daki standart yol değildir; İskoçya’nın yetki devriyle ilgili meseleler için ayrı bir yol bulunabilir. Ret gerekçeleri ve başvuru yolları için Birleşik Krallık itiraz ve süreler rehberine, ülke çapındaki süreç için Birleşik Krallık iade prosedürü rehberine bakın. Temyiz, kefalet başvurusu, göçmenlik işlemi ve INTERPOL verilerine itiraz birbirinden farklı usullerdir.
Marcoci ve Romanik İskoç kararları neyi ortaya koyuyor?
15 Ocak 2026 tarihli Marcoci v Lord Advocate [2026] HCJAC 1 kararında High Court of Justiciary, Edinburgh Sheriff Court’un iade kararına karşı yapılan başvuruyu inceledi. İltica başvurusu henüz karara bağlanmadığı için temyiz sürecini ertelemeyi reddetti: 39(3). madde, 40. maddedeki istisna saklı kalmak üzere, iltica başvurusu kesin olarak sonuçlanana kadar iadeyi genel olarak yasaklar; ancak tek başına temyizin ertelenmesini gerektirmez. Mahkeme ayrıca, cezalar askıya alınmamış ve emirler hâlâ infaz edilebilir durumdaysa yabancı ülkedeki olağanüstü başvuru yollarının iadeyi engellemediğine karar verdi. Her ceza ve emrin hâlâ infaz edilebilir olduğunu gösteren resmî ve tercüme edilmiş belgeleri alın; yabancı ülkedeki başvurunun infazı kendiliğinden durdurduğunu varsaymayın.
6 Mayıs 2026 tarihli Romanik v Lord Advocate [2026] HCJAC 15 kararında mahkeme, bir cezanın infazına yönelik Edinburgh kararına karşı temyiz izni vermedi. 21A. maddedeki özel orantılılık testinin kovuşturma amacıyla yapılan taleplere uygulandığını, önündeki ceza infazı dosyasına uygulanmadığını açıkladı. 25. madde kapsamındaki sağlık gerekçeleri ile 8. madde kapsamındaki aile hayatı ayrı ayrı değerlendirildi; o dosyadaki deliller yüksek eşiği karşılamadı. Marcoci, iltica başvurusu sürerken duruşmanın ertelenmesine ilişkin gerekçeli bir İskoç temyiz kararıdır; Romanik ise ceza infazı dosyasında temyiz izninin gerekçeli reddidir. Bu kararların hiçbiri başka bir davanın sonucunu önceden belirlemez. Bağımsız tıbbi kanıtlar ve gerçek bağımlılığı gösteren somut belgeler toplayın; İskoç avukattan en güncel içtihadı kontrol etmesini isteyin. Ayrıntılı ret gerekçeleri bağlantılı rehberin konusudur.
Aile, İskoç avukata hangi belgeleri göndermeli?
- Ad soyad, doğum tarihi, vatandaşlıklar, nezarethane referansı, kesin tutuklama saati ve mevcut tutulma yeri.
- Yakalama emri, sertifika, talep veya geçici emir, tercümeler ve belgelerin tebliğ tarihleri.
- Yabancı mahkeme kararı ve temyiz kararları; cezanın veya emrin askıya alınıp alınmadığı ya da infaz edilebilir olduğuna ilişkin resmî doğrulama.
- Kefalet için kanıtlar: doğrulanmış adres, iş veya bakım sorumlulukları, gerçekçi duruşmaya katılma planı ve varsa kefil.
- Bağımsız tıbbi kayıtlar, ilaç bilgileri, korunma ihtiyaçları ve mahkeme tercümesi için gereken dil veya lehçe.
- Sheriff’in yazılı emri ve sonraki duruşma tarihi; emrin verildiği tarih ile teslim alındığı tarihi ayrı kaydedin.
Varsayımsal örnek: Romanya vatandaşı bir kişi, cezasının infazı için çıkarılan emir üzerine Edinburgh Havalimanı’na indikten sonra tutuklanır. Glasgow’daki yakınına Administrative Court’a başvurması söylenir. Doğru ilk adım, İskoç bir iade avukatı görevlendirmek, Edinburgh Sheriff Court’taki dosyayı doğrulamak, tutulduğu yeri teyit etmek ve emrin türünü belirlemektir. Sheriff Part 1 kapsamında iade kararı verirse avukat, High Court of Justiciary’ye temyiz izni başvurusu için yedi günlük süreyi derhâl değerlendirmelidir. Örnek, yetkili mahkeme ve süreyi açıklar; sonucu öngörmez.
Edinburgh duruşmasından önce ailelerin soruları
Aile üyeleri Edinburgh Sheriff Court’a girebilir mi?
Halka açık giriş Chambers Street üzerinden 4. kattadır; güvenlik ve duruşmaya özgü kısıtlamalar uygulanabilir. Duruşma listesini kontrol edin ve erişimi sorun; binaya girmek her salona girilebileceği anlamına gelmez.
Kişi kesinlikle HMP Edinburgh’da mı tutuluyor?
Hayır. Kurum bölgeden yetişkin erkek tutukluları kabul eder, ancak yerleştirme kişiye özeldir. Yolculuk veya ziyaret planlamadan önce cezaevini doğrulayın.
İltica başvurusu iade duruşmasını otomatik olarak durdurur mu?
Hayır. Marcoci, iltica başvurusu beklerken teslimin uygulanmasına getirilen sınırlama ile iade temyizinin otomatik olarak ertelenmesini birbirinden ayırır.
Bu sayfa genel bilgi verir ve bireysel dosya için hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Ekibimiz, süreç için görevlendirilmiş bir İskoç avukatla sınır ötesi savunmayı koordine edebilir; gizli bir başvuru gönderin.
Resmî kaynaklar ve İskoç kararları
- Extradition Act 2003, Part 1, 24 Ekim 2026 tarihinde erişilen güncel konsolide metin (6, 9, 26, 39 ve 67. maddeler dâhil).
- Extradition Act 2003, Part 2, 24 Ekim 2026 tarihinde erişilen güncel konsolide metin (74, 77, 139 ve 141. maddeler dâhil).
- Scottish Courts and Tribunals Service: Edinburgh iletişim, erişim ve tercüman bilgileri.
- Scottish Prison Service: HMP Edinburgh, tutukluluk ve ziyaret düzeni.
- Edinburgh Havalimanı: uluslararası gelişler ve UK Border Force.
- AB–Birleşik Krallık Ticaret ve İşbirliği Anlaşması, Üçüncü Bölüm, Başlık VII.
- Marcoci v Lord Advocate [2026] HCJAC 1, 15 Ocak 2026.
- Romanik v Lord Advocate [2026] HCJAC 15, 6 Mayıs 2026.
- Scottish Legal Aid Board: iade yargılamaları.
- UK Government: Extradition processes and review, including transition arrangements for European Arrest Warrants (official guidance, accessed 24 October 2026).