New York iade avukatı: SDNY ve EDNY usulü

Manhattan, Bronx veya Queens: Hangi federal mahkeme yetkilidir?

Tek bir “New York iade mahkemesi” yoktur. SDNY, Manhattan ve Bronx ilçelerini, ayrıca Dutchess, Orange, Putnam, Rockland, Sullivan ve Westchester county'lerini kapsar. EDNY ise Brooklyn, Queens, Staten Island, Nassau ve Suffolk'u kapsar. İlgili federal savcılık (United States Attorney’s Office), talep eden devlet adına davayı yürütür; ABD Adalet Bakanlığının Office of International Affairs birimi uluslararası koordinasyona katılır. Bunlar New York eyaletinin olağan ceza mahkemelerinde değil, federal düzeyde yürütülen işlemlerdir.

2 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe giren ortak mahkeme kurallarındaki Joint Local Criminal Rule 59.1(b), her iki bölgenin magistrate judge'larını 18 U.S.C. § 3184 kapsamındaki iade yetkilerini kullanmaya açıkça yetkilendirir. “New York Supreme Court” adındaki supreme sözcüğü yanıltmamalıdır: bu bir eyalet mahkemesidir ve federal iade duruşmalarının olağan mercii değildir.

JFK veya LaGuardia'da yakalama: Önce gözaltının hukuki sebebi

John F. Kennedy (JFK) ve LaGuardia havalimanları Queens'te, yani EDNY sınırlarında bulunur; SDNY'de değildir. JFK'de durdurulan kişi, henüz federal iade şikâyeti açılmadan Customs and Border Protection (CBP) gözetiminde, göçmenlik işlemlerinde veya başka bir ceza soruşturmasında tutuluyor olabilir. INTERPOL Kırmızı Bülteni ya da yabancı ülkedeki suçlama tek başına § 3184'e göre düzenlenmiş federal mahkeme yakalama emri sayılmaz. Kişiyi hangi kurumun, hangi hukuki temelle tuttuğu ve federal dosya açılıp açılmadığı sorulmalıdır. Başka tesise veya başka yargı bölgesine sevk ancak resmî kayıtlarla doğrulanabilir; havalimanının yeri tek başına sonraki duruşmayı belirlemez.

Varsayımsal örnek: Gürcistan vatandaşı bir yolcu, yabancı makamların talebi üzerine JFK'ye indiğinde durdurulur. Ailesi sırf havalimanı “New York” diye avukatı doğrudan 500 Pearl Street'e göndermemelidir. Önce tam ad, doğum tarihi, seyahat bilgileri, kişiyi tutan kurum ve varsa şikâyet ya da emir numarası öğrenilmelidir. JFK Queens'te olduğu için kontrol edilecek ilk yerel bölge EDNY'dir; ancak avukat gerçek dosya kaydını ve tutulma yerini ayrıca doğrulamalıdır. İşlem yalnızca göçmenlik gözaltısıysa § 3184 kapsamında iadenin kabul edilebilirliği duruşması değildir.

İlk 72 saat: Kanuni süre değil, pratik eylem planı

§ 3184 uyarınca yetkili yargı makamı suç isnadına ilişkin kanıtları değerlendirir ve iadenin yargısal koşullarının karşılandığını belirten sertifikasyon kararı verebilir. Justice Manual, yakalamadan sonra hâkim önüne çıkarılan kişiye gerekçe ve işlemin niteliğinin açıklanmasını anlatır ancak ilk duruşma için saat cinsinden genel bir süre koymaz. Anlaşmadaki geçici tutuklama süresi, olağan federal ceza davasının ilk duruşma kuralları ve daha sonraki sertifikasyon veya teslim takvimi birbirine karıştırılmamalıdır.

Brooklyn'de tutukluluk, avukat görüşmesi ve tercüman

Uluslararası iade tutukluluğunda, ABD iç ceza davalarındaki olağan kefaletle salıverme karinesi uygulanmaz. İçtihatlar special circumstances olarak anılan özel ve istisnai koşullar arar; federal savcılık genellikle tahliyeye karşı çıkar. Savunma, kişinin bireysel durumunu ve uygulanabilir bir tahliye planını belgelemeli, sonuç garantisi vermemelidir. Yabancı belgeler hazırlanırken ve duruşmalar planlanırken tutukluluk devam edebilir. Ne havalimanı ne de iade sertifikasyonu ailenin kişinin hangi tesiste bulunduğunu kendiliğinden öğrenmesini sağlar.

Kişinin MDC Brooklyn'de olduğu kesinleşirse seyahatten veya evrak göndermeden önce Federal Bureau of Prisons'un güncel mahpus arama, aile ziyareti ve avukat erişim talimatları incelenmelidir. Aile ziyaretleri ile gizli avukat görüşmelerinin koşulları farklıdır ve değişebilir. EDNY Brooklyn kalemi tercüman hizmeti ve CJA personeli için ayrı iletişim bilgileri verir. Avukat duruşma öncesinde tercümanı mahkemeyle ayarlamalıdır; yakınları salonda kendilerinin tercümanlık yapabileceğini varsaymamalıdır. SDNY dosyasında EDNY değil, SDNY kalemi ve görevlendirilen hâkimin talimatları izlenir.

Hâkim neye karar verir; Secretary of State neyi değerlendirir?

Yargısal çerçeve 18 U.S.C. § 3184, talep eden ülkeyle yürürlükteki ikili iade anlaşması veya geçerli başka bir kanuni dayanak ve yerel kurallardır. ABD, Avrupa Tutuklama Müzekkeresi sistemine dâhil değildir. Geçici yakalama, gerekli evrak ve istisnalar her talep eden ülkenin anlaşmasına göre araştırılmalıdır. ABD genel usulü ve yargı kararı ile yürütmenin teslim kararı arasındaki ayrım ABD'den iade usulü rehberinde açıklanır.

Hâkim ilgili anlaşmayı, kapsanan suçları ve yeterli delil bulunup bulunmadığını inceler; kişinin suçluluğunu kesin hükme bağlayan bir ceza yargılaması yapmaz. Sertifikasyon kararına karşı olağan doğrudan temyiz genel olarak doğru yol değildir. Sınırlı yargısal denetim çoğunlukla federal bölge mahkemesinde 28 U.S.C. § 2241 uyarınca habeas corpus başvurusu ile istenir; bu başvuru hakkındaki karara karşı U.S. Court of Appeals for the Second Circuit önünde kanun yoluna gidilebilir. Başvuru yapılması teslimi kendiliğinden durdurmaz. Sertifikasyondan sonra teslim konusunda son takdir Secretary of State'e aittir. İtiraz nedenleri, süreler ve yürütmeyi durdurma talepleri ABD'den iadeye itiraz yolları rehberinde ayrıca ele alınır.

Second Circuit kararları SDNY ve EDNY için bağlayıcıdır. Skaftouros v. United States (2011) kararında SDNY'nin kabul ettiği habeas başvurusu bozuldu: sınırlı denetimde iddiasını ispat yükü başvurucudadır; ABD hâkimi yabancı usul hukukunu sınırsız biçimde yeniden yargılamaz. SDNY kökenli Yoo v. United States (2022) kararında ABD–Güney Kore anlaşmasındaki süre geçmesine ilişkin belirli takdire bağlı hükmün değerlendirilmesinin iade hâkimine değil Secretary of State'e ait olduğu belirtildi; başka bir anlaşmanın metni farklı sonuç verebilir. EDNY kökenli Kapoor v. DeMarco (26 Mart 2025) kararında 8 U.S.C. § 1252(a)(4) nedeniyle İşkenceye Karşı Sözleşme'ye dayalı iade habeas talebinin mahkemede incelenemeyeceği kararlaştırıldı; ABD Yüksek Mahkemesi 20 Ekim 2025'te temyiz inceleme talebini reddetti. Yine EDNY kökenli Lalama Gomez v. United States (9 Haziran 2025) kararında yabancı cezaevi koşullarına ilişkin insani itirazların yürütmeye ait olduğu ve anlaşma bakımından sadece yabancı suç adının değil esas davranışın önemli olduğu teyit edildi. Başka bir federal temyiz bölgesindeki daha geniş işkence denetimi New York'u bağlamaz.

Daha sonraki bir New York dosyası başka bir sınırı gösterir. Kanayama v. Kowal kararında (Second Circuit’in 18 Kasım 2025 tarihli özet kararı), SDNY’nin habeas corpus ret kararı onandı; talep eden devletin delillerini açıklamak yerine çürütmeyi amaçlayan delillerin dışlanmasına yapılan itiraz kabul edilmedi. Bu özet kararın açıkça emsal bağlayıcılığı yoktur. Ayrı bir SDNY dosyasında 26 Şubat 2026’da hâkim acil iade durdurma talebini reddetti: derdest sığınma başvurusu tek başına iadenin ertelenmesi hakkı vermiyordu. Bu kararların hiçbiri otomatik durdurma veya genel başvuru süresi yaratmaz.

Hiya v. United States (SDNY, 29 Haziran 2026) kararında bölge hâkimi § 2241 başvurusunu ve temyiz süresince durdurma talebini reddetti; yalnızca o dosyaya özgü olmak üzere Second Circuit'e başvuru yapılabilmesi için bir haftalık idari durdurma verdi. Bu süre genel bir temyiz süresi veya garanti edilmiş bekleme süresi değildir. Tek bir SDNY hâkiminin kararı, bağlayıcı Second Circuit içtihatlarının yerini alamaz.

New York avukatıyla görüşmeden önce hazırlanacak belgeler

• Yasal tam ad ve farklı yazımlar, vatandaşlıklar, doğum tarihi ve pasaportun kimlik sayfası; hassas evrak kamuya açık paylaşılmamalıdır.
• Yakalama saati ve yeri, kurum, doğrulanmış tutulma tesisi, emir, kayıt ve dosya numaraları.
• Varsa yabancı yakalama emri, suçlama, mahkeme kararı, iade talebi veya Kırmızı Bülten kopyaları; doğruluk ve güncellikleri kontrol edilmelidir.
• Bildirilmiş duruşma tarihleri ve New York ile talep eden ülkedeki önceki avukatların bilgileri.
• Gerekli dil, sağlık ihtiyaçları, ikamet ve aile yükümlülükleri ile tutukluluk değerlendirmesinde önemli olabilecek belgeler.
• Göçmenlik statüsü, olası ABD suçlamaları ve yabancı iade talebini ayrı gösteren kısa olay çizelgesi.

Dosyanın SDNY mi EDNY mi olduğu belirsizse başlangıç noktası reklam adresi değil, yakalama yeri ve resmî tutukluluk/mahkeme evrakıdır. Yabancı avukat New York savunmasına onaylı belgeler ve yabancı usul açıklamaları sağlayabilir; New York mahkemesine sunumlar bu mahkemede işlem yapmaya yetkili hukukçu tarafından gerçekleştirilmelidir.

Lex Agency sınır ötesi savunmayı, gerekli yerel yetkilere sahip avukatlarla koordine eder. Somut olay için gizli danışma talebi gönderilebilir.