Uitlevering vanuit Griekenland: procedure en rol van de advocaat

Als u of een familielid is aangehouden, maak dan onderscheid tussen een INTERPOL-Red Notice, de aanhouding, het rechterlijk advies en de ministeriële beslissing tot overdracht. Vraag de Griekse processtukken op, stel vast of het om gewone uitlevering of een Europees aanhoudingsbevel (EAB) gaat en neem onmiddellijk contact op met een Griekse strafrechtadvocaat.

Welke procedure geldt: uitlevering of een Europees aanhoudingsbevel?

Begin met het vaststellen van de verzoekende staat en het ingeroepen rechtsinstrument. Bij een verzoek van een staat buiten de EU vormen het toepasselijke uitleveringsverdrag en, voor zover daarmee niet strijdig, het Griekse Wetboek van Strafvordering (CCP), Wet 4620/2019, artikelen 436–457, doorgaans het kader. Artikel 436 maakt de toepassing van het Wetboek afhankelijk van wederkerigheid wanneer geen verdrag geldt en vult leemten in een verdrag aan. Een bilateraal of bijzonder verdrag kan de uitkomst wijzigen; de advocaat moet daarom de precieze rechtsgrond vaststellen.

Een EAB van een andere EU-lidstaat valt onder een afzonderlijke overleveringsprocedure op grond van de Griekse Wet 3251/2004 en Kaderbesluit 2002/584/JBZ. Het is niet gewone uitlevering onder een andere naam: de autoriteiten, weigeringsgronden en termijnen verschillen. Artikel 17 van het Kaderbesluit noemt 10 dagen na toestemming en 60 dagen vanaf de aanhouding in andere gevallen, met in bepaalde omstandigheden een mogelijke verlenging met nog eens 30 dagen. Dit zijn beslistermijnen voor een EAB, geen beroepstermijnen of detentielimieten voor gewone uitlevering. Een verzoek van een Europese staat buiten de EU is niet automatisch een EAB omdat die staat in Europa ligt; controleer of een afzonderlijke overleveringsovereenkomst geldt. Zie de gids over de EAB-procedure.

Griekenland is sinds 27 augustus 1961 gebonden aan het Europees Uitleveringsverdrag van 1957 (ETS nr. 24). Het Verdragsbureau van de Raad van Europa vermeldt Griekse voorbehouden en verklaringen over nationaliteit (artikel 6), rechtsmacht (artikel 7), de doodstraf (artikel 11), bepaalde vervolgverzoeken (artikel 18, lid 4) en uitstel van overlevering (artikel 19). Lees het verdrag samen met die verklaringen en het geldende CCP; controleer ook andere verdragen die van toepassing zijn op de verzoekende staat en de verweten feiten.

Welk Grieks recht geldt voor een gewoon uitleveringsverzoek?

De belangrijkste nationale bepalingen staan in Boek V, afdeling III, hoofdstuk I van het CCP. Het toepasselijke verdrag kan de werking van een bepaling wijzigen.

Wie beslist: het hof van beroep, Areios Pagos of de minister?

De werktitel — raad van beroepsrechters en Areios Pagos — is grotendeels juist, maar onvolledig. De rechter in eerste aanleg is de raad van het territoriaal bevoegde hof van beroep (Symvoulio Efeton), niet één nationaal uitleveringsgerecht in Athene. Het bevoegde arrondissement hangt af van de locatie van de persoon en de autoriteiten die het verzoek behandelen. De president en de aanklager van het hof van beroep hebben afzonderlijke taken bij de aanhouding en de voorbereiding van het dossier.

De raad van het hof van beroep geeft een gemotiveerd rechterlijk advies over het verzoek. Op grond van artikel 451 kunnen de gezochte persoon en de aanklager van het hof van beroep tegen de definitieve beslissing beroep instellen bij Areios Pagos. Het Hooggerechtshof behandelt dit wettelijke beroep in raadskamer. De uitvoerende fase is daarvan gescheiden: artikel 452 staat de minister van Justitie alleen toe uitlevering te bevelen nadat het gunstige rechterlijke advies definitief is geworden en niet meer kan worden aangevochten. De minister is dus geen vervanging voor de beroepsrechter; een gunstig rechterlijk advies is op zichzelf nog geen ministerieel bevel tot overdracht. Het beroep moet voldoen aan artikel 474 en de gronden vermelden. In beslissing 124/2026 bevestigde Areios Pagos dat wanneer het beroep specifieke gronden noemt, de toetsing beperkt blijft tot de punten die daarmee worden bestreden; de advocaat moet daarom elk punt dat hij wil laten beoordelen duidelijk formuleren.

In de praktijk moet de advocaat vaststellen of de zaak nog bij de raad ligt, of de termijn van vijf dagen is gaan lopen, of de beslissing definitief is en of de ministeriële beslissing is betekend. Elke fase heeft een andere bevoegde instantie en andere gevolgen.

Hoe verloopt een gewone uitleveringszaak van aanhouding tot overdracht?

Welke rechten heeft de betrokkene bij de eerste zitting?

De uitleveringszitting is een gerechtelijke procedure, geen informeel politieverhoor. Artikel 449 staat toe dat de persoon verschijnt met een advocaat en tolk van eigen keuze; als die ontbreken, kan hij of zij de president van het hof van beroep om benoeming vragen. De zitting is in beginsel openbaar, behoudens wettelijke uitzonderingen. Bespreek proceskeuzes vóór de zitting met de advocaat.

Op grond van artikel 450 geeft de raad een gemotiveerd advies over identiteit, de aanwezigheid van de vereiste documenten, de uitleverbaarheid van het feit en toepasselijke wettelijke verboden. Op grond van artikel 450, lid 2, onderzoekt de raad, tenzij een verdragsbepaling dit verhindert, ook of het overgelegde officiële bewijs een aanhouding en verwijzing naar de rechter in Griekenland zou rechtvaardigen als het feit daar was gepleegd. De raad kan aanvullend nuttig bewijs verzamelen en de definitieve beslissing maximaal drie maanden uitstellen. Er vindt normaal gesproken geen volledig strafproces over schuld plaats; de reikwijdte van deze beperkte bewijsbeoordeling hangt af van het toepasselijke verdrag en het dossier. Bij een verzoek om tenuitvoerlegging van een straf mag niet worden aangenomen dat deze bewijscontrole geldt; het toepasselijke verdrag kan haar uitsluiten.

Artikel 447 geeft de betrokkene het recht de stukken in te zien en op eigen kosten kopieën te vragen. De advocaat moet het oorspronkelijke bevel of vonnis, identiteitsgegevens en verdragsdocumenten vergelijken en aanvullende toelichtingen opvragen die van de buitenlandse staat zijn ontvangen.

Hoe lang kan detentie duren en is vrijlating tegen borg mogelijk?

Detentie is niet in elke fase verplicht. Op grond van artikel 449 kan de bevoegde raad voorlopige invrijheidstelling bevelen en borg vaststellen volgens de nationale procesregels. De beslissing hangt af van de omstandigheden; woonruimte, familiebanden of een borgaanbod garanderen geen vrijlating. Voorlopige invrijheidstelling kan eindigen zodra een beslissing tot uitlevering wordt gepubliceerd; controleer daarom het effect van iedere beschikking en neem niet aan dat borg tijdens het beroep blijft gelden.

Artikel 452 stelt de detentiegrens op 24 maanden vanaf de aanhouding, met een mogelijke verlenging van nog eens zes maanden door de rechterlijke raad. Artikel 96 van Wet 4623/2019 wijzigde de oorspronkelijke termijn van 12 naar 24 maanden. Daarnaast moet de persoon worden vrijgelaten als de verzoekende staat hem of haar niet binnen twee maanden nadat de ministeriële beslissing aan de verzoekende staat is meegedeeld, ophaalt. Dit zijn wettelijke waarborgen, geen voorspelling van de duur van de zaak en geen automatische vrijlating zonder controle van de detentiestukken. Bij een geschil over detentie beslist de bevoegde raad over bezwaren op grond van artikel 452; de advocaat moet rekenen vanaf de gedocumenteerde aanhoudingsdatum en elke verlengingsbeslissing controleren.

Deze grenzen verschillen van EAB-termijnen. De perioden van 10, 60 en eventueel nog eens 30 dagen in het Kaderbesluit betreffen de beslissing om een EAB uit te voeren; detentie valt onder de toepasselijke EU- en Griekse regels. Het verstrijken van een beslistermijn betekent niet altijd automatische vrijlating. Artikel 452 draagt de bevoegde raad van het hof van beroep ook op twijfel of bezwaren over uitleveringsdetentie te beslechten; de advocaat moet een spoedige beslissing vragen en de detentieregistratie controleren.

Wat als de persoon Grieks is, twee nationaliteiten heeft of al in Griekenland wordt vervolgd?

Artikel 438(a) verbiedt gewone uitlevering als de persoon Grieks staatsburger was toen het feit werd gepleegd. De datum waarop de nationaliteit is verkregen, is van belang; verzamel daarom bewijs naast een huidig paspoort. Pas deze regel niet automatisch toe op een EAB, dat een afzonderlijk regime volgt. Dubbele nationaliteit bepaalt op zichzelf niet de procedure of eventuele verdragsuitzonderingen.

Op grond van artikel 441 kan overdracht worden uitgesteld zolang in Griekenland een strafvervolging loopt en na veroordeling totdat de straf is uitgezeten of de persoon is vrijgelaten. Artikel 442 regelt tijdelijke overdracht in bepaalde omstandigheden. Voordat de ministeriële beslissing als onmiddellijke overdracht wordt behandeld, moet de advocaat Griekse aanklachten, zittingen, straffen en bevelen controleren die het tijdschema beïnvloeden. Areios Pagos verduidelijkte in beslissing 790/2025 dat dit uitstel de ministeriële beslissing over overdracht betreft, niet de rechterlijke behandeling van het uitleveringsverzoek of het beroep.

Wat verandert toestemming voor uitlevering?

Toestemming is niet hetzelfde als afstand doen van een zitting. Artikel 448 vereist uitdrukkelijke toestemming tegenover de president van het bevoegde hof van beroep, in aanwezigheid van een advocaat en een tolk als de persoon geen Grieks begrijpt. De persoon moet worden geïnformeerd dat de verklaring onherroepelijk is. Toestemming kan de procedure verkorten, maar ook mogelijkheden om het verzoek aan te vechten wegnemen; vraag eerst onafhankelijk advies in een taal die de persoon begrijpt.

Toestemming heft het specialiteitsbeginsel niet op: in het algemeen mag de verzoekende staat de persoon niet vervolgen voor andere vóór de overdracht gepleegde feiten dan de feiten waarop de overdracht betrekking heeft, behoudens verdrags- en wettelijke uitzonderingen. De advocaat moet uitleggen welke aanklachten of straf door het verzoek worden gedekt, of er aanvullende feiten zijn en of voor latere vervolging of verdere overdracht Griekse toestemming nodig is. Toestemming voor overdracht verschilt van afstand doen van aanwezigheid of andere procesrechten.

Wat moet een uitleveringsadvocaat in elke fase doen?

Een effectieve verdediging begint met het vaststellen van het soort procedure, niet met een belofte over de uitkomst. De advocaat moet bepalen of het gaat om gewone uitlevering, een EAB, voorlopige aanhouding op basis van een signalering of een immigratiemaatregel. Uitlevering, overlevering op grond van een EAB en deportatie zijn verschillende procedures; een INTERPOL-Red Notice bewijst niet dat een overdrachtsbevel bestaat.

• Direct na de aanhouding: bevestig de autoriteit, het rechtsinstrument, het tijdstip van aanhouding, het bevoegde arrondissement en de toegang tot advocaat en tolk. Informeer waar nodig het consulaat en vertel de familie welke autoriteit de persoon vasthoudt.
• Wanneer het dossier binnenkomt: controleer identiteit, bevel of definitief vonnis, feit en straf, vertalingen, rechtsregels, verdragsstatus en eventuele verzoeken om toelichting op grond van artikel 444.
• Vóór de zitting van de raad: orden bewijs van identiteit, nationaliteit, Griekse procedures en de status van het buitenlandse vonnis. Uitgebreide weigeringsgronden en bewijsvoering staan in de gids voor het aanvechten van uitlevering uit Griekenland.
• Na de beslissing: noteer de uitspraakdatum, beoordeel het beroep op grond van artikel 451, controleer detentiebeschikkingen en volg de ministeriële fase als het advies definitief en gunstig wordt.
• Voor iemand elders in Griekenland: raadpleeg de gids voor het betreffende arrondissement en neem niet aan dat de praktijk in Athene overal geldt. Er zijn aparte pagina’s voor Athene, Thessaloniki en Heraklion; Patras en Piraeus staan ook in het siteplan.

Als een derde staat om uitlevering van een EU-burger verzoekt, kan EU-recht aanvullende coördinatie vereisen wanneer de artikelen 18 en 21 VWEU van toepassing zijn. In BY (C-398/19, 17 december 2020) verduidelijkte het Hof van Justitie dat de aangezochte staat de relevante feitelijke en juridische gegevens met de staat van nationaliteit moet delen en die staat een redelijke termijn moet geven om een EAB uit te vaardigen voor ten minste dezelfde feiten. De aangezochte staat hoeft niet het volledige strafonderzoekdossier op te vragen en kan na een redelijke termijn doorgaan als geen relevant EAB is uitgevaardigd. Dit schept geen automatische immuniteit tegen uitlevering. Bij een verzoek tot tenuitvoerlegging van een straf kan ook het afzonderlijke arrest Generalstaatsanwaltschaft München (C-237/21, 22 december 2022) van belang zijn: als de EU-burger permanent in de aangezochte staat woont, het recht van die staat uitlevering van eigen onderdanen voor strafexecutie verbiedt en lokale tenuitvoerlegging toestaat, moet de aangezochte staat actief toestemming van de derde staat proberen te verkrijgen om de straf lokaal uit te voeren. Als die toestemming uitblijft, kan uitlevering ter nakoming van een internationale verplichting nog steeds mogelijk zijn, mits de grondrechten worden gerespecteerd. Ook het latere arrest Kamekris (C-219/25 PPU, 19 juni 2025) is relevant wanneer een andere EU-lidstaat de uitlevering van dezelfde persoon aan dezelfde derde staat eerder heeft geweigerd wegens een ernstig risico op foltering, onmenselijke of vernederende behandeling of schending van het recht op een eerlijk proces: het EU-recht verplicht niet tot automatische weigering alleen vanwege die eerdere beslissing, maar de nieuwe aangezochte staat moet de redenen voor die weigering naar behoren meewegen in zijn eigen beoordeling van het risico voor grondrechten. Deze EU-rechtsvragen zijn afhankelijk van de feiten en vervangen het Griekse wettelijke beroep niet.

Wat moeten de betrokkene en familie nu voorbereiden?

Maak een chronologisch dossier en bewaar de originelen. Voeg de Griekse aanhoudings- en detentieregistratie toe; het buitenlandse bevel, de tenlastelegging of het definitieve vonnis; de strafbepalingen; identiteitsdocumenten en bewijs van wijzigingen in naam of nationaliteit; de aanhoudingsdatum en elk verlengingsbesluit; plus dagvaardingen, rechterlijke beslissingen, ministeriële kennisgevingen en vertalingen. Bij een verzoek op basis van een veroordeling voegt u bewijs van onherroepelijkheid toe en informatie over kennisgeving en de mogelijkheid om aanwezig te zijn of vertegenwoordigd te worden.

De familie moet de exacte tijd en plaats van de aanhouding noteren, de autoriteit die contact opnam, de naam van de tolk en de data op alle documenten. Onderhandel niet rechtstreeks met buitenlandse politie en leg geen tegenstrijdige verklaringen af. Verstuur stukken veilig en vraag de advocaat de volgende zitting, de detentiegrond, de beroepstermijn en de persoon die elk document moet indienen te bevestigen.

Hypothetisch voorbeeld: een niet-Griekse staatsburger wordt in Thessaloniki aangehouden nadat een staat buiten de EU om uitlevering voor strafvervolging heeft verzocht. De verdediging moet eerst vaststellen dat het om gewone uitlevering gaat, het verzoek en de aanhoudingsregistratie verkrijgen, controleren of het verweten feit aan artikel 437 en de drempel van het toepasselijke verdrag voldoet, en de zitting bij de bevoegde raad van het hof van beroep voorbereiden. Als de raad een definitieve ongunstige beslissing publiceert, moet de advocaat de termijn van vijf dagen van artikel 451 als dringend behandelen en rekenen vanaf de uitspraak, niet vanaf de dag waarop de familie de uitkomst verneemt.

Waar vindt u informatie over weigeringsgronden en lokale rechtspraktijk?

Deze gids beschrijft de gewone procedure en de rollen van de rechter en minister, maar niet iedere weigeringsgrond of elk beroepsargument. Artikel 438 bevat verboden en mensenrechtelijke waarborgen waarvan de toepassing afhangt van de feiten en het verdrag; de uitgebreide gronden en bewijsvoering staan op de pagina over weigering en beroep. Voor de internationale volgorde, zie de gids van uitleveringsverzoek tot definitieve beslissing.

Lokale zaken — de bevoegde instantie in het betreffende arrondissement, de toegangsregeling tot een gedetineerde en de detentielocatie na een aanhouding in een bepaalde streek — moeten voor de werkelijke plaats van aanhouding worden bevestigd. Deze pagina beweert niet dat in heel Griekenland dezelfde inrichting, zittingslocatie of lokale planning geldt.

Het team van de website coördineert waar nodig grensoverschrijdende verdediging met lokale raadslieden. Vraag coördinatie aan via de contactpagina.