Slovenya’dan iade: süreç nasıl işler ve avukat ne yapar?

Öncelikle Sloven makamlarının hangi belge ve prosedür nedeniyle harekete geçtiğini belirleyin. Yabancı bir yakalama emri veya INTERPOL Kırmızı Bülteni tek başına Slovenya’da hangi işlemin yürütüldüğünü göstermez. Aşağıdaki süreler yabancı belgenin tarihinden değil, tebliğ, yakalama veya rıza gibi belirli olaylardan itibaren işlemeye başlar. Bu rehber temel aşamaları açıklar; somut olayda gerçek karar ve uygulanabilir antlaşma incelenmelidir.

Slovenya’da hangi prosedür uygulanır?

Slovenya Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (Zakon o kazenskem postopku, ZKP) XXXI. Bölümü, 521–536. maddeler (533a. madde dâhil), bir antlaşma veya özel düzenleme aksini öngörmedikçe olağan iadeyi düzenler. ATM, Avrupa Birliği üyesi devletlerle cezaî konularda iş birliği kanununa (ZSKZDČEU-1) tabidir. Gerekli uyarlamalarla bu kanun Norveç, İzlanda ve Birleşik Krallık ile yapılan ayrı teslim düzenlemelerine de uygulanır. Bu dosyalar otomatik olarak üçüncü ülkelerden gelen olağan iade talepleri gibi ele alınmamalıdır.

Avrupa Konseyi Antlaşmalar Bürosu, Sözleşme’nin Dördüncü Ek Protokol ile değiştirilen 14(3). maddesine ilişkin Slovenya beyanını kaydetmiştir: Slovenya bu hükmü aynı beyanı yapan diğer devletlerle ilişkilerinde uygular. Büro ayrıca ATM rejiminin, AB teslim hukuku ilgili devletler arasında uygulandığı ölçüde Sözleşme’nin ve önceki protokollerin yerini aldığını belirtir. Slovenya’nın Sözleşmeye taraf olmasından hareketle belirli bir antlaşma hükmünün uygulanacağını varsaymayın.

Dosyaya hangi Sloven mahkemesi ve makamı bakar?

Olağan iadede talep, genellikle diplomatik kanaldan ve ilgili bakanlıklar üzerinden, kişinin ikamet ettiği veya bulunduğu yerdeki bölge mahkemesinin soruşturma hâkimine (preiskovalni sodnik) iletilir: ZKP madde 524(1). Hâkim kimliği belirler, kişiye talebi ve destekleyici belgeleri bildirir, kişiyi dinler ve ek incelemeler yapılmasını emredebilir. Bölge mahkemesinin heyeti iade için kanuni koşulların karşılanıp karşılanmadığına karar verir.

Ek incelemelerden sonra ZKP madde 526(2), soruşturma hâkiminin yeni elde edilen delilleri kendi görüşüyle birlikte aranan kişiye, varsa müdafiine ve savcıya göndermesini gerektirir. Dosya bölge mahkemesi heyetine gönderilmeden önce görüş bildirmek için en az sekiz günlük süre tanınmalıdır.

Heyet koşulların karşılandığını tespit ederse kişi üst mahkemeye (višje sodišče) başvurabilir. Özel bir hüküm yoksa ZKP madde 400(2) uyarınca mahkeme kararına karşı genel başvuru süresi tebliğden itibaren 15 gündür. Gerçek karardaki kanun yolu bildirimini okuyun ve tebliğ kanıtını saklayın. Bölge mahkemesi kanuni koşulların bulunmaması nedeniyle iadeyi reddederse madde 527, ret kararının inceleme için kendiliğinden ikinci derece mahkemesine gönderilmesini öngörür; bu, olumlu karara karşı yapılan başvurudan farklıdır.

Olumlu yargısal tespit kesinleştiğinde dosya Adalet Bakanına gönderilir. ZKP’nin 529–530. maddeleri uyarınca Bakan, Slovenya’daki bir ceza yargılaması veya cezanın infazı gerektiriyorsa iadeye izin verme, iadeyi reddetme ya da erteleme konusunda ayrıca karar verir. Mahkemenin koşulların karşılandığını tespit etmesi, Bakanın nihai teslim izni anlamına gelmez. Adalet Bakanlığı uluslararası adli iş birliği için Slovenya’nın merkezi makamıdır; ancak mahkemenin yargısal incelemesinin yerini almaz.

Her aşamada ne olur?

Yabancı iade talebinde neler bulunmalıdır?

ZKP’nin 522–523. maddelerine göre, uygulanabilir antlaşma başka bir yol öngörmedikçe talep kural olarak diplomatik kanaldan sunulur. Dosyada kişinin kimliğini ve vatandaşlığını belirleyen bilgiler; iddianame, hüküm, tutuklama kararı veya eşdeğer belge; fiilin açıklaması ve hukuki nitelendirmesi; şüpheyi veya mahkûmiyeti destekleyen materyal ve ilgili yabancı ceza hukuku hükümleri bulunmalıdır. Talep ve ekleri yabancı dildeyse ZKP madde 523(4) onaylı Sloven diline çeviri gerektirir; aşağıda açıklanan geçici yakalama istisnası sınırlıdır.

Bu, usul ve belge kontrol listesidir; tüm ret nedenlerinin eksiksiz incelemesi değildir. Ayrıntılı ret nedenleri, geri dönüş riskine ilişkin deliller ve başvuru stratejisi Slovenya’da iadenin reddi ve kanun yollarına ilişkin ayrı rehberde ele alınır. Kırmızı Bülten acil işlem başlatabilir, ancak tek başına Slovenya’nın iade kararı değildir ve uygulanabilir yasal prosedürün yerini tutmaz.

Geçici yakalama ve iade tutukluluğu ne kadar sürebilir?

Bir talep veya uyarının bulunması tutuklamayı otomatik hâle getirmez. ZKP madde 524(3) uyarınca olağan iade tutukluluğu yasal bir dayanak ve özellikle kaçma riski gibi ilgili tutuklama nedenlerini gerektirir. Gerçek kararı isteyin, kararda belirtilen riski kontrol edin ve daha hafif bir tedbirin kişinin hazır bulunmasını sağlayıp sağlayamayacağını değerlendirin.

ZKP madde 525, kişinin kaçma veya saklanma tehlikesi varsa tam talep gelmeden acil geçici yakalamaya izin verir. Yabancı makamın acil talebi kişiyi ve suçu tanımlamalı, yabancı tutuklama kararını belirtmeli ve resmi iade talebinin daha sonra gönderileceğini söylemelidir. Polis kişiyi gecikmeden yetkili soruşturma hâkiminin önüne çıkarmalıdır. Hâkim tam talep için bir süre belirler; bu süre yakalama tarihinden itibaren üç ayı aşamaz. Talep eden devletin başvurusu üzerine mahkeme heyeti, gerekçeli bir durumda süreyi en fazla iki ay daha uzatabilir. Talep zamanında gelmezse veya tutuklama nedenleri ortadan kalkarsa kişi serbest bırakılmalıdır.

Resmî talep geldikten sonra madde 524(5) farklı bir kural getirir: tutukluluk, ayrı uzatma kararları olmaksızın teslim veya Adalet Bakanının ret kararına kadar sürebilir; ancak talep alınmadan önceki ve alındıktan sonraki tutukluluk toplamı 30 ayı aşamaz. Madde 524(6), tutukluluk yabancı ülkede verilen cezaya veya talep eden devlet hukukunda suç için öngörülen azami cezaya ulaştığında daha erken tahliyeyi gerektirir. Otuz ay bir üst sınırdır; beklenen dava süresi veya orantılılık güvencelerini yok sayma izni değildir.

Yüksek Mahkeme, 2 Haziran 2016 tarihli XI Ips 15827/2016-79 kararında, kural olarak şeklen eksiksiz talep ve kanuni tutuklama nedeni gerektiren olağan iade tutukluluğunu, acil geçici yakalamaya ilişkin dar istisnadan ayırdı. 22 Temmuz 2026 tarihli XI Ips 10257/2026 kararında, yabancı talebi özetleyen ve Sloven makamınca çevrilmiş bir yazının geçici tutuklamayı destekleyebileceğine; ekli Kırmızı Bülten’in Sloven diline çevrilmemesinin bu ilk aşamada mutlaka engel oluşturmadığına hükmetti. Bu karar, tam talep için gereken belge ve çeviri koşullarını kaldırmaz.

ATM için hangi süreler ve tutukluluk sınırları geçerlidir?

Avrupa Tutuklama Müzekkeresi (ATM) için ayrı bir takvim vardır. Kişi teslimi kabul ederse soruşturma hâkimi gecikmeden ve en geç 48 saat içinde karar vermelidir; kişi ve müdafii, kararın tebliğinden itibaren 24 saat içinde bölge mahkemesi heyetine başvurabilir ve heyet 48 saat içinde karar vermelidir (ZSKZDČEU-1 madde 22). Rıza yoksa teslim kararını bölge mahkemesi heyeti verir. Kişi, müdafii veya savcı tebliğden itibaren 48 saat içinde başvurabilir; üst mahkeme üç gün içinde karar vermelidir (madde 23(7)). Tebliğ kanıtını saklayın: rıza varsa başvuru süresi 24 saat, yoksa 48 saattir.

Madde 26 uyarınca teslim hakkında kesin karar, rıza verildikten sonraki 10 gün içinde veya rıza yoksa aranan kişinin yakalanmasından ya da ilk kez dinlenmesinden sonraki 60 gün içinde verilmelidir. Mahkeme süresinde karar veremezse kararı veren adli makamı bilgilendirmeli ve gecikmeyi açıklamalıdır; süre 30 gün daha uzatılabilir. Olağanüstü durumlarda Eurojust’a bildirim de dâhil olmak üzere kanuni mekanizmaya göre ek bildirimler gerekir. Bunlar karar süreleridir; fiilî teslim tarihinin garantisi değildir.

ATM kapsamındaki tutukluluk madde 24’e tabidir; olağan iadeye ilişkin 30 aylık sınır uygulanmaz. Soruşturma hâkiminin ilk tutuklama kararı en fazla bir ay sürebilir; bölge mahkemesi heyeti süreyi uzatabilir, ancak bu hüküm kapsamındaki toplam süre dokuz ayı aşamaz. Her uzatma iki ay olabilir. Uzatma kararına karşı başvuru tebliğden itibaren üç gün içinde yapılmalı, üst mahkeme de üç gün içinde karar vermelidir (madde 24(8)). Süreyi genel dava tahmininden değil, gerçek karardan hesaplayın.

Yüksek Mahkeme, 27 Ağustos 2026 tarihli I Ips 31315/2026 kararında, kesinleşmiş ATM teslim kararına karşı olağanüstü kanunilik koruma talebinin (zahteva za varstvo zakonitosti) kabul edilemeyeceğini doğruladı: madde 23, rıza olmadan teslim için eksiksiz bir kanun yolu sistemi öngörür. Ek bir olağan veya olağanüstü başvurunun teslimi durduracağını varsaymayın.

Aranan kişi Slovenya vatandaşıysa ne olur?

Slovenya Anayasası’nın 47. maddesi, Slovenya’nın egemen yetkilerinin bir bölümünü uluslararası kuruluşa devreden bir antlaşmadan doğan yükümlülükler dışında, Slovenya vatandaşlarının iadesini veya teslimini sınırlar. Bu nedenle ATM kapsamındaki teslim, üçüncü ülkeye olağan iadeden ayrı değerlendirilmelidir. Olağan prosedürde vatandaşlık, ZKP madde 522 kapsamında temel bir koşuldur. Kişinin Sloven vatandaşı olması nedeniyle iade reddedilirse madde 527(4), belgelerin olası bir ülke içi kovuşturmanın değerlendirilmesi için yetkili savcılığa gönderilmesini öngörür. Bu, hiçbir kovuşturma olmayacağı garantisi değildir.

Çifte vatandaşlık, ikamet, mülteci statüsü ve talep eden devlet hangi hükümlerin inceleneceğini etkileyebilir. Aile, vatandaşlığı gösteren güvenilir belgeleri erken aşamada müdafiye sunmalıdır; sözlü beyan veya süresi dolmuş pasaport yeterli olmayabilir.

Rıza prosedürü veya özellik ilkesi kuralını değiştirir mi?

Olağan iadede ZKP madde 529.a, kişinin soruşturma hâkimi tarafından bilgilendirildikten sonra gönüllü olarak rıza göstermesi hâlinde basitleştirilmiş bir prosedür öngörür. Hâkim özellik ilkesini ve bu ilkeden feragatin sonuçlarını açıklamalıdır. Özellik ilkesinden feragat gönüllü ve geri alınamaz niteliktedir. Bu bir formalite değildir: talep eden devletin teslimden sonra kişiyi önceki başka fiiller nedeniyle yargılayıp yargılayamayacağını etkileyebilir. Rızaya dayalı soruşturma hâkimi kararına karşı başvuru tebliğden itibaren 24 saat içinde yapılmalı; bölge mahkemesi heyeti 48 saat içinde karar vermelidir.

İadeye rıza göstermek, dinlenilme hakkından veya özellik ilkesinden feragat etmekle aynı şey değildir. Genel olarak özellik ilkesi, uygulanabilir antlaşma ve kanuni istisnalar saklı kalmak üzere, teslim sonrası kovuşturma veya cezalandırmayı iade izni verilen fiillerle sınırlar. Kişi imzalamadan önce beyanın tam metnini, listelenen fiilleri ve sonuçları anlamalıdır. ATM’de rıza ve özellik, otomatik olarak madde 529.a’ya değil, ATM’ye özgü kurallara tabidir.

Mahkeme ve Bakan kararlarından sonra ne olur?

ZKP madde 522(1)(14) uyarınca olağan iadenin yargısal koşulları arasında talep eden devlette işkence veya insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele ihtimalinin bulunmaması da vardır. Madde 530(3), kişiye uluslararası koruma verilmişse veya suç siyasi ya da askerî nitelikteyse Adalet Bakanının iadeyi ayrıca reddetmesini zorunlu kılar. Ayrıntılı ret nedenleri ve deliller Slovenya’dan iadeyi durdurmaya ilişkin ayrı rehberde ele alınır.

Bakanın kararı ceza mahkemesinin tespitinden ayrıdır. ZKP madde 530a uyarınca karar, tebliğden itibaren 15 gün içinde İdare Mahkemesinde dava açılarak incelenebilir; mahkeme 60 gün içinde, kişi madde 524 uyarınca tutukluysa 30 gün içinde karar vermelidir. Bu ayrı bir idari yargı yoludur, yeni bir ceza temyizi değildir. Yüksek Mahkeme, 22 Nisan 2026 tarihli X DoR 29/2026-3 dosyasında, yeni olgu veya delil bulunmadığında Bakanın madde 522(1)(14) kapsamındaki kesinleşmiş yargısal tespitle bağlı olup olmadığı sorusu hakkında incelemeye izin vermiştir; bu karar sorunun incelenmesine izin vermiş, esası çözmemiştir. Dava açılması teslimi otomatik olarak durdurmaz.

ZKP madde 531 uyarınca olağan iade izni genellikle özellik ilkesi koşullarını, önceki diğer fiiller için kovuşturma ve üçüncü bir devlete yeniden teslim konusundaki sınırlamalar dâhil, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere içerir. Kişinin bu korumalardan feragat etmesi veya serbest bırakıldıktan sonra ayrılma imkânı ve sonuçlar konusunda uyarı bulunmasına rağmen talep eden devlette 45 gün kalması gibi kanunda belirtilen durumlarda korumalar sona erebilir. Nihai yazılı kararı ve teslim düzenlemelerini isteyin; duruşma tarihi tek başına transfer tarihini belirlemez.

Kişi veya ailesi ilk olarak ne yapmalı?

• Polis tutanağı, mahkeme kararı, ATM, acil yakalama talebi, resmi iade talebi ve Bakan kararının kopyalarını saklayın.
• Yakalama ve her kararın tebliğ tarihini ve saatini kaydedin; zarfları, elektronik bildirimleri ve tebliğ kanıtlarını saklayın.
• Süreleri hesaplamadan önce müdafiden prosedürü belirlemesini isteyin: olağan iade, ATM veya Norveç, İzlanda ya da Birleşik Krallık ile ayrı düzenleme.
• Vatandaşlık ve ikamet belgelerini, talep eden devleti, isnat edilen fiilleri ve tarihleri, varsa hükmü ve Slovenya’daki paralel işlemlere ilişkin bilgileri iletin.
• Kimlik, zamanaşımı, önceki yargılamalar, tutukluluk koşulları veya teslim sonrası risklerle ilgili delilleri saklayın. Belgeleri değiştirmeyin veya yok etmeyin.
• Gerekirse tercüman isteyin; rıza, feragat ve itirazların tutanağa doğru geçirilmesini sağlayın.
• Kişi tutukluysa kararın bir kopyasını alın ve müdafiden hukuki dayanağı, gerekliliği, denetim yolunu ve alternatif tedbirleri değerlendirmesini isteyin.

Ljubljana yargı çevresine özgü bilgiler için Ljubljana’daki iade prosedürü sayfasına bakın. Uluslararası iadenin genel aşamaları talep aşamasından nihai karara kadar iade rehberinde açıklanır.

Varsayımsal örnek: AB dışındaki bir devletten acil talep

AB dışındaki bir devletin Maribor’da yaşayan yabancı bir kişinin Slovenya’dan iadesini istediğini ve tam dosya ulaşmadan acil geçici yakalama talebi gönderdiğini varsayalım. Uyarı tek başına iadenin hukuka uygun olup olmadığını belirlemez. Müdafi kimliği, tutuklama kararını ve gerekçelerini ve hâkimin resmî talep için belirlediği süreyi kontrol etmelidir. Tam talep geldiğinde antlaşma ilişkisi, çeviriler, çifte suçluluk, ceza eşikleri, zamanaşımı, önceki yargılamalar ve kanuni güvenceler incelenmelidir. Bölge mahkemesinin tespiti ile Adalet Bakanının kararı ayrı aşamalardır. Bu örnek varsayımsaldır; sonuç belgelere, talep eden devlete ve uygulanabilir antlaşmaya bağlıdır.

İade avukatı ne yapabilir?

Başlangıçta müdafi doğru hukuki yolu belirler, Sloven kararlarını ve talep belgelerini alır, gerekiyorsa tercüman ayarlar ve kişinin ileri sürülen nedenleri anlamasını ve yanıtlamasını sağlar. Yargısal incelemede kimliği, belgelerin tamlığını, kanuni koşulları ve tutuklamanın dayanağını kontrol eder; delillerle desteklenen itirazları kayda geçirir.

Olağan iadede olumlu tespitten sonra müdafi, özel bir kural yoksa tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük başvuru süresini hesaplar ve ayrı Bakanlık aşamasını ele alır. ATM dosyasında rıza varsa 24 saatlik, rıza yoksa 48 saatlik başvuru süresini ve ATM tutukluluğunun uzatılmasına karşı üç günlük başvuru süresini birbirinden ayırır. Ayrıca özellik ilkesini, nihai kararın koşullarını ve fiilî teslim sürecini açıklar. Hiçbir avukat belirli bir sonucu garanti edemez.

Sık sorulan sorular

Belgeleri ve uygulanabilir usul süresini görüşmek için danışma talebi sayfasını kullanın.