İsrail’den iade: usul, mahkeme ve süreler

Tüm sürecin belirli sayıda gün içinde bitmesini gerektiren tek bir yasal süre yoktur. Acil süreler farklı olaylarla başlar: geçici yakalamadan sonra hâkim önüne çıkarılma, mahkeme başvurusundan önceki gözaltı, Bölge Mahkemesi kararından sonra temyiz ve kesinleşmiş iade edilebilirlik kararının uygulanması. Bunlar ayrı sürelerdir ve hiçbiri belirli bir tahliye tarihini garanti etmez.

Talebi hangi kanun ve antlaşmalar düzenler?

Temel düzenleme, İsrail’in Extradition Law, 5714-1954 adlı İade Kanunu’dur (חוק ההסגרה, התשי״ד–1954). Kanunun 1. maddesi, kanun dışında iade yapılmasını yasaklar. 2 ve 2A. maddeler uyarınca, kural olarak fiil İsrail’de işlenmiş olsaydı en az bir yıl hapis cezasını gerektirmeli; kişi talep eden devlette sanık olmalı veya mahkûm edilmiş bulunmalı; ayrıca bir iade anlaşması mevcut olmalıdır. 2A. madde, Adalet Bakanı aksine karar vermedikçe karşılıklılık ilkesini düzenler ve kanuna uygun biçimde yapılmış belirli çok taraflı belgeleri ve özel anlaşmaları kapsar. Diplomatik ilişkilerin bulunması tek başına yeterli değildir.

“Sanık” kavramı, mutlaka resmî iddianamenin sunulmuş olmasını gerektirmez. İsrail Yüksek Mahkemesinin 60455-06-26 sayılı iade temyizinde, Hadad / İsrail Devleti kararında (14 Ekim 2026), talep eden devletin hukukuna göre başlatılan ceza sürecinin kovuşturma niyetini göstermesi hâlinde 2A(a)(2). maddeyi karşılayabileceği teyit edildi. Daha fazla soruşturma yapılması veya kişinin soruşturma hâkimi önüne çıkarılması gerekse bile sonuç değişmeyebilir. Yabancı ülkedeki usul belgeleri önemlidir; resmî iddianamenin henüz bulunmaması tek başına belirleyici değildir. Somut olayda avukat, kararın İbranice tam metnini ve talep eden devletin usulüne nasıl uygulandığını kontrol etmelidir.

Erişilebilir İngilizce birleştirilmiş metin son değişiklik tarihini 3 Nisan 2025 olarak belirtir; ancak bunun resmî olmayan bir çeviri olduğunu açıkça bildirir. Bağlayıcı metin, Reshumot’ta yayımlanan İbranice metindir. Bir süreye güvenmeden önce yürürlükteki İbranice metin ve uygulanabilir geçiş hükümleri kontrol edilmelidir. Talep eden devlet de önemlidir; bütün iade ilişkileri aynı antlaşmaya tabi değildir.

İsrail Avrupa Birliği üyesi değildir; Avrupa tutuklama emri, bir kişinin İsrail’den transferi için kullanılan iç hukuk yolu değildir. AB devletleri uygulanabilir bir iade antlaşmasına dayanmalıdır. İsrail ayrıca Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf değildir; İsrail’e karşı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde yapılan başvuru, İsrail’deki hukuki yolların yerini tutmaz. Bir kuruluşa üyelik ile antlaşmanın coğrafi kapsamı farklı meselelerdir.

Hangi kurum hangi kararı verir?

3(a). madde, iade davalarında yetkili mahkeme olarak açıkça Kudüs Bölge Mahkemesini (בית המשפט המחוזי בירושלים) belirler. Kişi Tel Aviv’de, Hayfa’da veya Ben Gurion Havalimanı’nda yakalansa bile yetki merkezîdir. Bu, ilk gözaltı duruşmasının her zaman Kudüs’te yapılacağı anlamına gelmez: ana başvuru yapılmadan önce duruşma Sulh Mahkemesinin (Magistrates’ Court) görev alanında olabilir.

3(b). madde uyarınca yabancı iade talebi İsrail Adalet Bakanına yöneltilir. Bakan, aranan kişinin Kudüs Bölge Mahkemesine çıkarılmasını emredebilir. Başsavcı (Attorney General) veya temsilcisi, kişinin iade edilebilir ilan edilmesi için mahkemeye başvurur. Devlet Savcılığının Uluslararası İşler Dairesi dosya ve belgeleri inceler. Polisin gözaltını sağlama yetkileri, savcılık ve Bakanın kararlarından ayrıdır.

Bölge Mahkemesi, 9. madde uyarınca yasal koşulları inceler. 13. madde, İsrail Yüksek Mahkemesine ceza temyiz mahkemesi sıfatıyla başvuru yapılmasına izin verir. İade edilebilirlik kararı kesinleşmeden Bakan 18. madde kapsamındaki uygulama emrini çıkaramaz. Mahkeme kararı otomatik olarak derhâl teslim anlamına gelmez; Bakan da kanundaki yargısal sürecin yerine yalnızca diplomatik bir mutabakat koyamaz.

Gözaltı ne zaman başlayabilir ve ne kadar sürebilir?

3. madde kapsamındaki başvurudan önce 6. madde, öngörülen iadenin yasal koşulları ve gözaltı gerekliliği mevcutsa Başsavcı, temsilcisi veya kanunda belirtilen üst düzey polis makamı tarafından yazılı gözaltı emri verilmesine izin verir. INTERPOL Kırmızı Bülteni İsrail makamlarını yabancı bir dosyadan haberdar edebilir; ancak INTERPOL uluslararası tutuklama emri çıkarmaz. Savunma, gözaltının somut İsrail hukuku dayanağını tespit etmelidir.

7(a). maddeye göre 6. madde uyarınca yakalanan kişi, yakalamadan itibaren 48 saat içinde hâkim önüne çıkarılmalıdır. Kural olarak bu, Sulh Mahkemesi hâkimidir. İade başvurusu bu süre içinde sunulmuşsa kişi Bölge Mahkemesi hâkimi önüne çıkarılır. Süre, ailenin bültenden haberdar olduğu anda değil, yakalama anında başlar. Gözaltı belgelerinde kayıtlı saat ve hâkimin verdiği karar istenmelidir.

7(b). madde uyarınca ilk gözaltı emri en fazla 20 gün olabilir. Başvurunun yapılmasını geciktiren koşullar varsa Sulh Mahkemesi, Başsavcının talebi üzerine ek süreler verebilir. 7(c). madde, 6 ve 7. maddeler uyarınca başvuru öncesi toplam gözaltını 60 günle sınırlar. En fazla 10 günlük ek uzatma ancak talep eden devlet iade talebini zaten sunmuşsa ve Başsavcı başvuru için prima facie dayanak bulunduğunu bildirmişse mümkündür. Bu on gün otomatik değildir.

Uygulanabilir antlaşma, geçici yakalama için daha kısa bir süre öngörebilir. İsrail’in Avrupa Konseyine sunduğu ulusal usul açıklaması, ETS 024’ün 16(4). maddesi uyarınca geçici yakalamanın 40 günü aşamayacağını açıkça belirtir. Bu nedenle 60 günlük ulusal süreye olası 10 günlük uzatma eklenmesi, söz konusu Sözleşme kapsamında 70 günlük geçici gözaltına izin vermez. Hangi antlaşmaya dayanıldığı, resmî talebin ulaşıp ulaşmadığı ve gözaltı emrinin içeriği kontrol edilmelidir.

60 veya 70 günlük süreler, tüm iade sürecindeki gözaltının azami süresi değildir. Başvuru yapıldıktan sonra 5. madde, inceleme sırasında mahkemenin gözaltı kararı vermesine izin verir; 15. madde ise iade edilebilirlik kararı sonrasındaki ve teslimden önceki gözaltıyla ilgilidir. Kanuni koşullarla tahliye değerlendirilebilir; ancak kaçma riski ve iadenin etkili biçimde uygulanması ihtiyacı incelenmelidir. Savunma yürürlükteki emri almalı ve otomatik tahliye sözü vermeden kişiye özgü koşullar önermelidir.

Yabancı talep teslim sürecine nasıl dönüşür?

Talep eden devletin delilleri başka bir dilde ve farklı bir hukuk sistemine göre hazırlanmış olabilir. Avukatlar kesin suçlamaları, yakalama emrini, hükmü veya iddianameyi, olay anlatımını, çevirileri ve iddia edilen fiillerin tarihlerini karşılaştırmalıdır. Hakkında kovuşturma yürütülen bir kişiye ilişkin dosya, kesinleşmiş yabancı mahkûmiyetin infazı için yapılan taleple aynı belgeleri içermeyebilir. Kişi İsrail’de başka bir suçtan yargılanıyorsa veya ceza çekiyorsa mahkeme duruşmayı erteleyebilir; erteleme ve geçici iade hakkındaki 11 ve 11A. maddeler ayrı değerlendirilmelidir ve süreci otomatik olarak sona erdirmez.

Kudüs hâkimi neyi inceler, neyi incelemez?

9(a). madde, yasal koşulları karşılayan yabancı bir mahkûmiyet kararını veya iade edilebilir bir suç nedeniyle kişinin İsrail’de yargılanmasına yetecek delilleri ve diğer kanuni koşulların karşılanmasını gerektirir. İsrail mahkemesi yabancı ülkedeki ceza yargılamasını yapmaz, makul şüphenin ötesinde suçluluk kararı vermez ve her yabancı tanığın güvenilirliğini ayrıntılı biçimde yeniden değerlendirmez. Savunma, yabancı suçlamaları baştan yargılatmak yerine bu hukuki eşik bakımından önemli eksiklikleri göstermelidir.

8 Mart 2026 tarihli Block / İsrail Devleti kararında, 82202-07-25 ve 88783-07-25 sayılı temyizlerde, 9. madde kapsamındaki delil incelemesinin sınırlı olduğu; delillerin ağırlığının ayrıntılı biçimde tartılmasını veya mahkûmiyet tahmini yapılmasını gerektirmediği doğrulandı. Çifte suçluluk, iki ülkedeki suç adlarının birebir aynı olmasına göre değil, iddia edilen fiillerin özüne göre değerlendirilir. Yabancı hukuktaki farklı suç adları veya esas yargılamada ele alınacak tanık güvenilirliği itirazı, normalde tek başına iadeyi engellemez. Yüksek Mahkeme kararları Kudüs Bölge Mahkemesi açısından önemlidir; ancak uygulanabilir antlaşmanın ve somut olayın incelenmesini ortadan kaldırmaz.

İsrail vatandaşları ve çifte vatandaşlar iade edilebilir mi?

İsrail pasaportu mutlak bağışıklık sağlamaz. 1A. madde, iddia edilen fiiller tarihinde hem İsrail vatandaşı hem de İsrail’de ikamet eden kişiyi korur. Böyle bir kişinin iadesi için talebin ceza kovuşturmasına yönelik olması ve talep eden devletin, mahkûmiyet sonrası verilen hapis cezasının çekilmesi için kişiyi İsrail’e geri göndereceğine önceden taahhüt vermesi gerekir. Kişi, cezasını çekmek üzere geri dönme hakkından feragat edebilir. Dolayısıyla kural, “bugün İsrail pasaportu olan kişi iade edilemez” değildir.

Bu nedenle fiil tarihindeki ikamet, vatandaşlığın edinildiği tarih ve yabancı talebin kesin amacı belirlenmelidir. İki pasaportu olan kişi, ilgili dönem için vatandaşlık ve ikamet kanıtları sunmak zorunda kalabilir. Yabancı devlet yargılama yerine kesinleşmiş bir cezanın infazını istiyorsa 1A. maddedeki istisnanın aynı şekilde uygulanacağı varsayılmamalıdır. Çifte vatandaşlıkla ilgili genel konular, iade ve çifte vatandaşlık başlıklı sayfada ele alınır; İsrail dosyasında temel başlangıç noktası yine 1A. maddedir.

Rıza göstermek süreci kısaltır mı?

Hukuken farklı iki işlem birbirinden ayrılmalıdır. 9(b). madde uyarınca, aranan kişinin talebi üzerine Bölge Mahkemesi kişiyi delilleri incelemeden iade edilebilir ilan edebilir. Bu, iade edilebilirlik duruşmasında delillerin incelenmesinden vazgeçilmesi anlamına gelir; tek başına Bakanın teslim emri değildir ve gönüllü dönüşle aynı şey değildir. Ayrı bir güvence olan özellik ilkesi, 17. madde ve uygulanabilir antlaşma tarafından düzenlenir: belirli istisnalar saklı kalmak üzere, iade öncesinde işlenen başka suçlar nedeniyle kovuşturma veya cezalandırmayı genel olarak sınırlar. 9(b). maddenin metni tek başına bu korumadan vazgeçildiğini söylemez. Bu yolu seçmeden önce uygulanabilir antlaşma ve talebin kesin ifadesi kontrol edilmelidir.

20B–20C. maddeler ayrıca, yargılanmak, ceza almak veya cezayı çekmek amacıyla talep eden devlete gönüllü dönüş için Bakana yazılı başvuru yapılmasına izin verir. Bu başvuru mahkeme süreci başladıktan sonra yapılırsa Başsavcı mahkemeyi bilgilendirir ve mahkeme iade başvurusunu incelemeyi durdurur. Bu özel durumda gözaltı en fazla 15 gün sürer; gecikmeyi haklı kılan özel koşullar varsa Bölge Mahkemesi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla 15 gün daha uzatabilir. Gönüllü dönüşe olağan iade hükümleri aynı şekilde uygulanmaz. Seçim yapmadan önce yabancı suçlamalar, özellik ilkesi ve gerekiyorsa 1A. maddedeki geri dönüş taahhüdü hakkında hukuki görüş alınmalıdır.

Bölge Mahkemesi kararından sonra ne olur?

13. madde, Bölge Mahkemesi kararından itibaren 30 gün içinde Yüksek Mahkemeye kanuni ceza temyizi yapılmasına izin verir. 13(c). madde, daha sonraki bakanlık teslim emrine karşı uygun bir kamu hukuku başvurusu için Yüksek Mahkemenin High Court of Justice sıfatıyla ayrı yetkisini korur; bu, ikinci bir ceza temyizi değildir. HCJ 14662-08-26, Cohen / Adalet Bakanı kararında (9 Ağustos 2026) Mahkeme, teslim kararına müdahalenin istisnai olduğunu yineledi. Ayrıntılı ret gerekçeleri, temyiz savları ve geçici tedbirler İsrail’den iadeye itiraz rehberinde ele alınır; teslim tarihi yaklaşıyorsa acil hukuki görüş alınmalıdır.

Avukat ve aile hangi belgeleri hemen toplamalıdır?

Kişi gözaltındaysa önce yakalamanın tam saati, gözaltı emri, bir sonraki duruşma tarihi ve dosya numarası alınmalıdır. Dosyanın hâlâ başvuru öncesi aşamada Sulh Mahkemesinde mi olduğu, yoksa Kudüs Bölge Mahkemesine mi geçtiği belirlenmelidir. Bağımsız bir İsrailli ceza ve iade avukatından yardım alın; gerekirse tercüman isteyin ve konsolosluğa bildirim veya konsolosluk yardımı olanağını kontrol edin. Masraf sorun teşkil ediyorsa kamu savunması veya başka bir hukuki yardım yolunun somut koşullarda mevcut olup olmadığını sorun; uygunluk otomatik varsayılmamalıdır.

• Pasaportları, iddia edilen fiillerin tarihindeki İsrail vatandaşlığı ve ikamet kanıtlarını ve tüm yabancı veya İsrail mahkeme belgelerini avukata verin.
• Yabancı yakalama emrinin veya iddianamenin tam metnini, antlaşmayla ilgili yazışmaları, çevirileri, İsrail iade başvurusunu ve her gözaltı uzatma kararını saklayın.
• Bir zaman çizelgesi hazırlayın: iddia edilen fiiller, yabancı suçlama veya mahkûmiyet, bildirim veya yakalama, talebin alınması, başvurunun yapılması, mahkeme kararı ve tebliğ tarihi.
• Tıbbi ihtiyaçlar, aile sorumlulukları, sabit ikamet ve bireysel gözaltı değerlendirmesinde önerilebilecek somut koşullara ilişkin doğrulanabilir belgeleri toplayın.
• Her belgenin ayrı sonuçları anlaşılmadan 9(b). madde başvurusunu, gönüllü dönüş yazısını veya cezayı çekmek üzere geri dönme hakkından feragat belgesini imzalamayın.

Süreler kısa olabileceğinden gecikmeden İsrail’de iade hukuku alanında çalışan bir avukata danışın. İlgili belgeleri ve sürecin hangi aşamada olduğunu bizimle paylaşmak isterseniz gizli başvuru formunu kullanın.

Talep transit veya başka bir usulle ilgiliyse ne olur?

24A. madde, iki yabancı devlet arasında iade edilen kişinin İsrail üzerinden transit geçişini ayrı olarak düzenler. Antlaşma ve diplomatik koşullar ile bazı güvenceler öngörülür; durmadan üstten uçuş farklı kurallara tabidir. Transit hükümleri, kişi İsrail’den teslim ediliyorsa İsrail denetiminin atlanmasına izin vermez. Göç hukuku kapsamında ülkeden çıkarma da farklı yetki ve güvencelere dayanan ayrı bir işlemdir. Belgelerde İade Kanunu uyarınca iade değil sınır dışı etme yazıyorsa, iade ile sınır dışı etme arasındaki farkı anlatan sayfayı inceleyin ve avukattan kesin hukuki dayanağı belirlemesini isteyin. Genel akış, iade talebinden nihai karara kadar süreci açıklayan sayfada anlatılır.

Site ekibi, usulüne uygun şekilde görevlendirilmiş yerel İsrailli avukatla sınır ötesi savunmanın koordinasyonuna yardımcı olabilir. Belgeleri ve sürecin aşamasını açıklamak için gizli başvuru formunu kullanın.