Graz’da İade Avukatı: Landesgericht für Strafsachen Graz ve Yerel Prosedür
Graz savcılığına atanmış bir iade dosyasında ilk derece mahkemesi, Avusturya’nın Ceza İşlerinde İade ve Adli Yardım Kanunu (Auslieferungs- und Rechtshilfegesetz, ARHG) § 26(2) uyarınca tek hâkimle karar veren Landesgericht für Strafsachen Graz (Graz Bölge Ceza Mahkemesi) olur. Yerel süreci Staatsanwaltschaft Graz (Graz Savcılığı) yürütür; iadenin kabul edilebilirliğine ilişkin karara karşı şikâyeti Oberlandesgericht Graz (Graz Yüksek Bölge Mahkemesi) inceler. Yakalama, tutukluluk ve kanun yollarına ilişkin süreler birbirinden farklıdır.
Bu sayfa Graz’daki yerel mahkeme yolunu ve pratik adımları ele alır. Avusturya genelindeki süreç ve ret nedenleri için Avusturya’dan iade rehberine ve ayrı Avusturya’da iadeye itiraz rehberine bakın.
Graz’da hangi kurumlar dosyayı yürütür?
| Kurum | Yerel rol ve doğrulanmış bilgi |
|---|---|
| Staatsanwaltschaft Graz | ARHG kapsamındaki yerel süreci yürütür. Yayımlanmış OLG Graz 10 Bs 105/25d kararı, Graz’daki bir iade dosyasında bu savcılığı görevli makam olarak belirtir. ARHG § 26(1) uyarınca yer bakımından yetki kişinin ikamet veya bulunduğu yere; böyle bir yer yoksa yakalandığı yere; kişi adli gözetim altındaysa tutulduğu yere göre belirlenir. Somut dosyada hangi savcılığın gösterildiğini kontrol edin. |
| Landesgericht für Strafsachen Graz | Graz Savcılığına atanmış ARHG dosyasında ilk derece mahkemesidir. ARHG § 26(2), yargısal kararları dosyayı yürüten savcılığın bulunduğu yerdeki bölge mahkemesinin tek hâkimine verir. Adres: Conrad-von-Hötzendorf-Straße 41, 8010 Graz. |
| Oberlandesgericht Graz | İade edilebilirlik kararına karşı kanuni şikâyeti inceler; ARHG § 31(6) ve aşağıda anılan yayımlanmış Graz kararı bu yerel başvuru yolunu doğrular. |
| Justizanstalt Graz-Jakomini | Graz ceza mahkemesi bölgesiyle bağlantılı bir dosyada kişinin tutulabileceği yerel tutukluluk ve ceza infaz kurumudur. Adres: Klosterwiesgasse 84, 8010 Graz. |
| Graz Havalimanı | Havalimanındaki yakalama süreci başlatabilir, ancak iade kararını havalimanı vermez. Resmî site konumu Graz-Umgebung bölgesinde 8073 Feldkirchen / Graz olarak gösterir. |
Yakalama veya tutulma yeri neden önemlidir?
ARHG § 26(1) uyarınca dosya genellikle kişinin ikamet veya bulunduğu yerdeki savcılığa verilir. Böyle bir yer yoksa kişinin yakalandığı bölge; kişi adli tutukluluk altındaysa tutulduğu yer esas alınır. ARHG § 26(2) gereğince yargısal kararları, yetkili savcılığın bulunduğu yerdeki bölge mahkemesinin tek hâkimi verir. Yayımlanmış bir Graz dosyası, Staatsanwaltschaft Graz ile Landesgericht für Strafsachen Graz’ın yerel bir iade dosyasını yürüttüğünü doğrular. Ancak bu, havalimanında veya yakınında yapılan her yakalamanın otomatik olarak bu kurumlara atanacağı anlamına gelmez: avukat gerçek dosyada belirtilen savcılığı kontrol etmelidir.
Havalimanı şehir merkezinde değil, Feldkirchen / Graz’dadır. Avukata yakalamanın tam yerini ve saatini bildirin. İkamet, yakalama veya tutulma yeri Graz ve Graz-Umgebung dışındaysa, yetkiyi genel bir mahkeme haritasına göre değil, dosyadan doğrulayın.
İlk 72 saatte ne yapılmalı?
Bu, pratik bir eylem planıdır; her iade dosyası için geçerli bağımsız bir kanuni “72 saat süresi” değildir. Her kanuni süre, ilgili hükmün belirttiği olaydan itibaren hesaplanmalıdır.
| Başlangıç olayı | Yapılacak işlem | Hukuki nokta |
|---|---|---|
| Yakalamadan hemen sonra | Yakalama tutanağını veya yazılı gerekçeyi, dosya numarasını, talep eden devleti ve avukat bilgilerini alın. Gizli hukuki danışmanlık almadan rıza göstermeyin. | Bir alarm kaydı veya geçici yakalama talebi resmî iade talebinden önce gelebilir; fiilen hangi hukuki yolun başlatıldığını belirleyin. |
| Yakalamadan itibaren 48 saat içinde | Nakil yerini ve gözaltı kurumuna kabul saatini doğrulayın. | ARHG § 29(1), tutukluluğa ilişkin kuralların kıyasen uygulanmasını öngörür. Avusturya Ceza Muhakemesi Kanunu (StPO) § 172(1), kanuni istisnalar saklı kalmak üzere, kişinin yakalamadan itibaren en geç 48 saat içinde adli tutukluluk kurumuna teslim edilmesini genel olarak gerektirir. |
| Kurum kabulünden itibaren 48 saat içinde | Avukatla mahkeme duruşmasını ve tutukluluk kararını teyit edin. | Kıyasen uygulanan kural geçerliyse StPO § 174(1), mahkemenin kuruma kabulden itibaren 48 saat içinde kişinin serbest bırakılmasına veya tutuklanmasına karar vermesini genel olarak gerektirir. Bu ayrı bir süredir. |
| İlk üç gün içinde | Kimlik ve ikamet belgelerini, vatandaşlık bilgilerini, bildirimi veya yakalama emrini, iltica/koruma evrakını, tıbbi kanıtları ve tercüman ihtiyacını avukata iletin. | Bu belgeler kimlik tespiti, tutukluluk değerlendirmesi ve delillerin korunmasına yardımcı olur; talep eden devletin belgelerinin yerini tutmaz. |
Bu iki 48 saatlik süre yakalama ve tutuklulukla ilgilidir; iade işleminin tamamının süresi değildir. Diğer tutukluluk kararları ayrıca değerlendirilmelidir.
İlk iade duruşmasında ne olur?
ARHG § 31 uyarınca mahkeme kişiyi dinler ve § 33 kapsamında iadenin kabul edilebilirliği hakkında karar verir. Talebi ve ek belgeleri, uygulanabilir anlaşmanın koşullarını ve Avusturya hukukundaki yasal engelleri inceler. Yabancı ülkedeki ceza davasını kural olarak yeniden yargılamaz. İlgili iltica meseleleri ile anayasal veya insan haklarına ilişkin engeller sunulan delillere göre değerlendirilmelidir.
Kişi veya savcılık talep ederse ya da mahkeme gerekli görürse açık sözlü duruşma yapılmalıdır. Kişi tutukluysa iadenin kabul edilebilirliği duruşması tutukluluk duruşması çerçevesinde yapılır. Müdafi tarafından temsil zorunludur; müdafi kişinin katılımından açıkça feragat etmedikçe tutuklu kişi mahkemeye getirilmelidir. Kişi ve müdafi görüş bildirebilir; ilgili kişiye son söz hakkı tanınır. Mahkeme duruşma yapmadan karar verecekse kişiye, müdafiine ve savcılığa talep hakkında görüş sunma imkânı verilmiş olmalıdır.
Kişi Almanca anlamıyorsa tercüman isteyin. StPO § 56 sözlü tercüme hizmetini ve savunma hakları ile adil yargılanma için gerekli olduğunda temel belgelerin yazılı çevirisini öngörür. Aile üyesi adli tercümanın yerine geçmez. Karar vermeden önce kişi isnadı, susma hakkını ve müdafiyle görüşme hakkını anlamalıdır.
Kişi nerede tutulabilir ve aile nasıl ziyaret edebilir?
Justizanstalt Graz-Jakomini, Klosterwiesgasse 84, 8010 Graz, Graz ceza mahkemesi bölgesiyle bağlantılı bir dosyada tutulan kişi için kontrol edilmesi gereken yerel tutukluluk kurumudur. Gerçek tutulma yerini ve mahpus numarasını avukat aracılığıyla doğrulayın; bölgede yakalanan herkes burada tutulmaz.
Tutuklu ziyareti için hâkim veya savcının önceden izni ve onaylanmış randevu gerekir. Ziyaretçiler fotoğraflı resmî kimlik göstermeli ve Landesgericht für Strafsachen Graz’ın zemin katındaki 10 numaralı odaya 15 dakika erken gelmelidir. Yayımlanmış saatler pazartesi ve salı 08:00–14:00, çarşamba ve perşembe 08:00–12:00 şeklindedir. Cumartesi, pazar ve resmî tatillerde ziyaret olanağı belirtilmemiştir. Yola çıkmadan önce güncel kuralları doğrulayın.
Aile ziyareti, avukatla gizli görüşmenin yerine geçmez. Avukata tutuklunun adını, doğum tarihini, vatandaşlığını, yakalama yerini, dosya numarasını ve tercih ettiği dili bildirin. Tutulma yerini, iletişim kısıtlamalarını, belge teslimi ve tercüme düzenlemelerini doğrulayın. Doğrulanmamış bir adrese asıl belgeleri göndermeyin.
Bu, Avrupa Tutuklama Müzekkeresi ile teslim mi, yoksa üçüncü ülkeye iade mi?
Başka bir AB üye devletinin çıkardığı Avrupa Tutuklama Müzekkeresi (EAW), ARHG kapsamındaki olağan üçüncü ülkeye iadeyi değil, Avusturya’nın EU-JZG yasası uyarınca teslim prosedürünü başlatır. Yerel savcılık ve mahkeme her iki süreçte de rol alabilir, ancak ölçütler ve süreler farklıdır. Avrupa Tutuklama Müzekkeresi prosedürü rehberine bakın.
AB dışındaki ülkelerden gelen taleplerde, ilgili anlaşma saklı kalmak üzere ARHG uygulanır. Avusturya, 19 Ağustos 1969’dan beri 1957 tarihli Avrupa İade Sözleşmesi’ne taraftır; ancak talep eden devlet ve isnat edilen fiiller bakımından uygulanabilir sözleşme temeli ile varsa çekince veya beyanlar ayrıca kontrol edilmelidir. Mahkemenin kabul edilebilirlik kararı, iadenin onaylanmasına ilişkin ARHG § 34 uyarınca federal Adalet Bakanının ayrı kararından farklıdır; ülke rehberi bu ulusal aşamayı açıklar.
INTERPOL Kırmızı Bülteni tek başına Avusturya’da iadenin hukuken mümkün olup olmadığını belirlemez. Yetkililer hukuki temeli saptamalı ve geçerli ulusal prosedürü uygulamalıdır. Bildirimin ayrı hukuki etkisi için INTERPOL Kırmızı Bülteni nasıl kontrol edilir rehberine bakın.
Hangi karara itiraz edilebilir ve başvuru nereye yapılır?
ARHG § 31(6) uyarınca kabul edilebilirlik kararına karşı şikâyet Oberlandesgericht Graz’a yapılır. Karar sözlü açıklanırsa kişi veya savcılık üç gün içinde şikâyeti bildirmelidir; yazılı kararın tebliğinden sonra 14 gün içinde ayrıntılı gerekçe sunulabilir. Şikâyet yürütmeyi durdurucu etkiye sahiptir. Avukat süreyi tutanak ve tebligat belgelerine göre hesaplamalıdır.
Kabul edilebilirlik şikâyeti, tutukluluğa itirazdan, göçmenlik hukukuna dayalı sınır dışı etme kararından veya uluslararası başvurudan farklıdır. StPO § 89(6), yüksek bölge mahkemesi kararına karşı başka bir olağan kanun yolunu dışlayabilir. Olağanüstü veya insan haklarına dayalı yollar için süre ve kabul edilebilirlik ayrıca incelenmelidir. Ret nedenleri Avusturya’da ret ve kanun yolları rehberinde ele alınır.
OLG Graz, 10 Bs 105/25d, 28 Nisan 2025 kararında mahkeme, Graz Savcılığının yürüttüğü dosyada iade tutukluluğunun devamına karşı yapılan şikâyeti reddetti. Talep, sanığın yokluğunda verilmiş bir Türk mahkûmiyetinin infazına ilişkindi ve mahkeme yabancı yargılamanın yeniden açılmasına ilişkin güvenceyi değerlendirdi. İlk derece mahkemesi iadenin kabul edilebilir olduğuna karar verdikten sonra tutukluluk kararının ARHG § 29(5) kapsamında olağan bir süreyle sınırlı olmadığına hükmetti; bu aşamada mahkemenin kendiliğinden düzenli tutukluluk duruşmaları yapması artık söz konusu değildir. Mahkeme ayrıca söz konusu tutukluluk kararına karşı başka bir kanun yolu bulunmadığını belirtti. Bu, tutukluluğun hukuki koşullardan bağımsız olduğu anlamına gelmez: ARHG § 29(6), Adalet Bakanı karar vermeden iade tutukluluğunda bir yıl geçmesi hâlinde ayrıca tahliyeyi gerektirir; altı aydan uzun tutukluluk ise bu fıkradaki kanuni koşullara bağlıdır. Karar somut olgulara özgüdür; başka bir davanın sonucunu garanti etmez ve olası tüm hukuki yolları genel olarak kapatmaz. Avukat ilgili tarihleri tutukluluk ve tebligat belgelerine göre hesaplamalıdır.
Avusturya Yüksek Mahkemesinin aynı Graz iade dosyasındaki daha sonraki kararı, başvuru yollarının sınırlarını gösterir. OGH 11 Os 118/25z (11 Kasım 2025) kararında Oberster Gerichtshof, yalnızca iadenin kabul edilebilirliği hakkında olan ve tutukluluğa ilişkin olmayan OLG Graz kararına karşı Grundrechtsbeschwerde (temel hak ihlali şikâyeti) yolunun kabul edilemez olduğuna karar verdi. Mahkeme başvuruyu içeriği itibarıyla § 363a StPO’nun genişletilmiş uygulaması kapsamında yargılamanın yenilenmesi talebi olarak değerlendirdi; ancak ileri sürülen Sözleşme ihlalleri yeterince somutlaştırılmadığı ve OLG’nin gerekçeleriyle yeterince hesaplaşılmadığı için talebi kabul edilemez buldu. Bu, tüm diğer başvuru yollarının genel olarak kapalı olduğu anlamına gelmez; avukatın itiraz edilen kararı tam olarak belirlemesi ve seçilen yolun ayrı kabul edilebilirlik koşullarını karşılaması gerektiğini gösterir.
Aile veya yabancı avukat hangi belgeleri hazırlamalı?
- Yakalama tutanağı, geçici yakalama bildirimi, biliniyorsa Kırmızı Bülten bilgileri, mahkeme veya savcılık belgeleri ve tebliğ tarihleri.
- Tam ad, doğum tarihi ve yeri, vatandaşlık, güncel ve önceki adresler ile yakalamanın tam yeri ve saati.
- Yabancı yakalama emri veya karar, itiraz ya da yeniden yargılama bilgileri ve gıyapta yargılamaya ilişkin belgeler.
- Acil tıbbi kanıtlar, tercüman ihtiyacı, aile ve ikamet bağları ve teslimden kaynaklanan somut risklere ilişkin deliller.
- Avusturyalı ve yabancı avukatların iletişim bilgileri ve gereken yazılı vekâlet.
- Graz-Jakomini ziyareti için kurumun teyidi, izin, onaylanmış randevu ve fotoğraflı kimlik.
Varsayımsal örnek. Gürcistan vatandaşı bir kişi, AB dışındaki bir devletin talebiyle bağlantılı Kırmızı Bülten nedeniyle Graz Havalimanı’nda yakalanır. Avukat dosyada görevlendirilen savcılığı belirlemeli, tutulma yerini doğrulamalı, resmî talebin ulaşıp ulaşmadığını kontrol etmeli, uygulanabilir anlaşmayı incelemeli ve tercüman ayarlamalıdır. Her süre ilgili işlemden itibaren hesaplanmalı; aile Graz-Jakomini ziyaret kurallarına uymalıdır.
Ailelerin sık sorduğu sorular
48 saat kuralı, kişinin iki gün sonra serbest bırakılması gerektiği anlamına mı gelir?
Hayır. Kural, kişinin adli tutukluluk kurumuna teslim edilmesi ve kuruma kabulünden sonra mahkemenin tutukluluk hakkında karar vermesiyle ilgilidir. Tüm iade sürecinin bitiş süresi değildir ve hukuka uygun bir tutukluluk kararı verilmişse tek başına tahliye gerektirmez.
Aile üyesi, tutuklu kişi adına iade rızası verebilir mi?
Hayır. Hukuken geçerli rıza, sonuçları açıklandıktan ve müdafiye danışma fırsatı verildikten sonra aranan kişi tarafından mahkeme önünde şahsen verilmelidir. ARHG § 32 uyarınca basitleştirilmiş iadeye verilen rıza basitçe geri alınamaz ve § 23’teki olağan özellik ilkesinin korumasını ortadan kaldırır; bu, duruşmaya katılmaktan feragat etmekle aynı değildir.
Kişi iade yerine sınır dışı edilebilir mi?
Sınır dışı etmenin bir alternatif olduğu varsayılmamalıdır. ARHG § 13 uyarınca iade süreci devam ederken veya başlatılması için yeterli nedenler varken, bu hükmün kapsadığı durumlarda yabancı bir kişi başka yasal hükümlere dayanılarak Avusturya’dan çıkarılamaz. Süreçler ayrıdır; avukat her iki dosyayı da incelemelidir. Ayrıca iade ve sınır dışı etme yazısına bakın.
Resmî kaynaklar ve ek okumalar
- Avusturya: İade ve Ceza İşlerinde Adli Yardım Kanunu (ARHG), güncel birleştirilmiş metin
- Avusturya: Ceza Muhakemesi Kanunu (StPO), §§ 56, 172 ve 174 dâhil
- Landesgericht für Strafsachen Graz: adres ve erişim bilgileri
- Justizanstalt Graz-Jakomini: adres ve kurum bilgileri
- Justizanstalt Graz-Jakomini: ziyaretçi bilgileri
- INTERPOL: Kırmızı Bültenin niteliği ve sınırları
- OLG Graz, 10 Bs 105/25d, 28 Nisan 2025
- Avusturya Yüksek Mahkemesi (OGH), 11 Os 118/25z, 11 Kasım 2025
- Avrupa Konseyi: Avrupa İade Sözleşmesi
- Avusturya: EU-JZG birleştirilmiş metni
- Graz Havalimanı: konum ve terminal bilgileri
Lex Agency ekibi, sınır ötesi savunmayı yerel bir avukatla koordine eder. Belgelerin ve yaklaşan sürenin gizli şekilde değerlendirilmesi için iletişim formunu kullanın.