Antalya iade avukatı: ağır ceza mahkemeleri ve süreç
Antalya'da yabancı devletin iade talebinin hukuken kabul edilebilir olup olmadığına kural olarak kişinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi karar verir. Cumhuriyet başsavcılığı dosyayı mahkemeye taşır; Adalet Bakanlığı ise merkezî makam olarak uluslararası yazışmaları ve incelemeyi yürütür. İade amacıyla ilk geçici tutuklama tedbirinde sulh ceza hâkimliği görev alabilir. Havalimanında yakalanma, bir INTERPOL kırmızı bülteniyle bağlantılı olsa bile, tek başına iade kararı değildir. İlk hâkim önüne çıkarılma ve daha sonraki iade duruşması ayrı aşamalardır.
Antalya’da dosyayı hangi ağır ceza mahkemesi inceler?
Antalya Adliyesinin resmî mahkeme listesinde Antalya 1. ilâ 12. Ağır Ceza Mahkemeleri ile altı sulh ceza hâkimliği yer alır. İade işlerine münhasır, her dosyaya bakan tek bir sabit ihtisas mahkemesi gösterilmez. 6706 sayılı Kanunun 15. maddesi uyarınca talep hakkında karar vermeye kişinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi yetkilidir; bulunduğu yer belli değilse Ankara ağır ceza mahkemesi yetkilidir. Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı yerel adli işlemleri yürütür ancak tek başına teslim kararı vermez. Müdafi, dilekçe hazırlamadan önce dosya esas numarasını, mahkemenin tam adını ve kararı veren hâkimliği doğrulamalıdır.
Antalya ili her işlem bakımından tek yargı çevresi değildir. Alanya Adliyesinde ayrı 1., 2. ve 3. Ağır Ceza Mahkemeleri ile sulh ceza hâkimliği bulunur; Antalya Adliyesi Kemer ve Korkuteli bağlı adliyelerini de listeler. Alanya'da yakalanan kişi hakkındaki evrakı otomatik olarak Antalya merkezdeki mahkemelere göndermek isabetsiz olabilir. Yakalama yeri, sonraki sevkler, sorumlu savcılık, dosyanın tevzi edildiği mahkeme ve tutuklama kararındaki merci belirlenmelidir. Otelin bulunduğu yer ya da aileye telefonda verilen bilgi yerine imzalı adli belgelere dayanılmalıdır.
| Kurum | Dosyadaki rolü | İlk soru |
|---|---|---|
| Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı | Yerel savcılık ve mahkemeye başvuru; uluslararası akış Bakanlıkta. | Savcılık numarası ve görevli merci hangisi? |
| Antalya Sulh Ceza Hâkimliği | Geçici tutuklama ve adli kontrol konusunda ilk karar. | Hâkim önüne çıkarılma saati ve karar nerede? |
| Antalya Ağır Ceza Mahkemesi | İade isteminin kabul edilebilirliğini inceleyen numaralı mahkeme. | Hangi mahkeme ve dosya numarası? |
| Adalet Bakanlığı | Uluslararası taleplerde merkezî makam. | Yalnız bildirim mi yoksa tam iade talebi mi? |
| Alanya adli makamları | Antalya ili içinde ayrı yargı çevresi olasılığı. | Dosya Alanya’ya mı tevzi edildi? |
Antalya Havalimanındaki adliye ek hizmet birimi ne yapar?
Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı 5 Ağustos 2024 tarihinde Antalya Havalimanında (AYT) ek adliye hizmet birimini faaliyete geçirdiğini duyurdu. Birim, soruşturma veya kovuşturma evresinde verilmiş yakalama emirleri ve tutuklama kararlarıyla ilgili işlemlerde görev yapmakta; bazı ifadelerin ana adliye binasına götürülmeden SEGBİS görüntülü ve sesli iletişim sistemiyle alınmasına olanak tanımaktadır. Resmî ilanda hafta içi ve hafta sonu her gün 08:30–20:30 hizmet saati belirtilir. Bu saatler kanuni gözaltı ya da tutukluluk süresini uzatmaz ve havalimanında esasa ilişkin iade duruşması yapılacağını göstermez.
Pasaport kontrolündeki bir yakalamada saat, terminal, kolluk birimi, varsa Türk mahkemesinin verdiği yakalama kararı ve SEGBİS tutanağı derhal saptanmalıdır. Müdafi imzalı kararı ve kararı veren merciyi istemelidir. INTERPOL kırmızı bülteni uluslararası polis iş birliği talebidir; tek başına Türkiye'de otomatik tutuklama veya iade hükmü değildir. 20 Kasım 2024'te yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı 184 sayılı Genelgesi, 6706 sayılı Kanunun 14. maddesi kapsamındaki geçici tutuklama bakımından Bakanlık uygun görüşü olmaksızın yalnız bültene dayanılarak karar verilemeyeceğini açıklar. Bağımsız bir iç hukuk yakalama emri ya da sınır dışı işlemi varsa ayrı değerlendirilir.
Geçici tutuklamada 24 saat, 18 gün ve 40 gün nasıl işler?
6706 sayılı Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanununun 10–21. maddeleri Türkiye'den yabancı devlete iadeye ilişkin temel kuralları içerir. Geçici tutuklama aşamasında merkezî makamın uygun bulduğu talep üzerine savcılık sulh ceza hâkimliğinden tutuklama veya adli kontrol isteyebilir. Kanunun 14. maddesinin üçüncü fıkrasına göre bu usulle yakalanan kişi en geç 24 saat içinde sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır. Bu süre yakalamadan itibaren hesaplanır; ağır ceza mahkemesinin iade talebini aynı sürede sonuçlandıracağı anlamına gelmez. Yakalama ve hâkim önüne çıkış saatleri tutanaklardan karşılaştırılmalıdır.
İlgili iki devlet arasında Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi uygulanıyorsa 16. madde, resmî iade evrakı gelmediğinde 18 günden sonra geçici salıverilmeyi mümkün kılar ve bu geçici dönem için en fazla 40 gün öngörür. Başlangıç kırmızı bültenin duyulduğu gün değil, hukuken geçici tutuklamanın başladığı andır. Uygulanabilir sözleşme yoksa karşılıklılık esasına göre 6706 sayılı Kanun m.14/4 en fazla 40 günlük geçici tutuklama sınırı getirir. Evrak yasal sürede gelmezse geçici tutuklama veya adli kontrol kaldırılır; daha sonra resmî talep alınması farklı koruma tedbirlerini mümkün kılabilir. Resmî başvuru geldikten sonra her olayda 40. günde kendiliğinden tahliye doğduğu söylenemez.
Tam iade dosyası geldikten sonra ağır ceza mahkemesi kabul edilebilirliği inceler. Kanun m.16 uyarınca iade sürecindeki tutukluluk hâli en geç otuzar günlük sürelerle değerlendirilir. İlgili kişi rıza göstermemişse m.18 kapsamında kural olarak duruşma açılır. Mahkemenin iadenin kabul edilebilir olduğu yönündeki kararı, daha sonra verilen yürütmeye ilişkin iade ve teslim kararından farklıdır. Türk vatandaşlığı, suçun niteliği ve idari sınır dışı etme başka hukuki sorulardır.
6706 sayılı Kanun’un 16/3. maddesi ayrı bir güvence öngörür: Ağır ceza mahkemesinin iade talebinin kabulüne ilişkin kararı kesinleşmesine rağmen bu tarihten itibaren bir yıl içinde 19. madde uyarınca iade kararı verilmezse kişi hakkındaki koruma tedbirleri kaldırılır. Bir yıllık süre havalimanındaki yakalamadan değil mahkeme kararının kesinleşmesinden başlar; geçici tutuklama süresini uzatmaz. Kişinin başka bir suç veya bağımsız hukuki neden dolayısıyla tutulup tutulmadığı ayrıca incelenmelidir. Müdafi, kesinleşme tarihini dosyadaki belgeler üzerinden teyit etmelidir.
İlk 72 saat: kanuni süre değil, uygulamaya dönük kontrol listesi
Aşağıdaki 72 saatlik plan, yakınların ve müdafiin belge ve bilgi toplamasına yardımcı olan pratik bir takvimdir. Antalya iade mahkemesinin 72 saat içinde karar vermesini gerektiren bir kural değildir. M.14/3'ün 24 saatlik hâkim önüne çıkarma yükümlülüğü yalnız o usulün koşulları varsa geçerlidir; sonraki itiraz, temyiz ve inceleme süreleri kendi başlangıç noktalarına göre hesaplanır. Havalimanı adliye biriminin mesai saatleri de yasal kişi özgürlüğü güvencelerinin yerine geçmez.
| Pratik zaman | Öğrenilecek bilgi | İstenecek belge |
|---|---|---|
| 0–24 saat | Yakalama saati, yer, neden, savcı ve sulh ceza hâkimliği. | Müdafi, tercüman, tutanak, karar, SEGBİS kaydı. |
| 24–48 saat | Görevli ağır ceza mahkemesi ve Bakanlıktan gelen evrak. | Yabancı karar, tercümeler, adli kontrol imkânı. |
| 48–72 saat | Gerçek tutulma kurumu, nakiller ve sonraki inceleme. | İkamet, aile, sağlık kayıtları ve ziyaret izni. |
Kişi nerede tutulur, yabancı aile üyeleri nasıl görüşür?
Döşemealtı bölgesindeki Antalya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu, kendi resmî tanıtımında tutukluların ve hükümlülerin barındırıldığını açıklar. Antalya yargı sitesinde S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu da listelenir. Ancak bunlardan hiçbiri havalimanında yakalanan belirli kişinin oraya nakledildiğinin kanıtı değildir. Kişi geçici kolluk nezarethanesinde bulunabilir veya başka bir kuruma sevk edilmiş olabilir. Aile yola çıkmadan önce yetkili avukat kurumun tam adını, kabul kaydını ve görüş koşullarını doğrulamalıdır.
Antalya S Tipi kurumun resmî sayfasında yayımlanan Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin 27. maddesi, yabancı uyruklu tutuklu ve hükümlülerin belirtilen aile üyelerince ziyareti için Cumhuriyet başsavcılığına önceden başvurulmasını ve yakınlık bağının belgelenmesini öngörür. Ziyaret edilenin kimlik bilgileri ile ziyaretçinin kimlik veya pasaport fotokopisi sunulur. Onaydan sonra fotoğraflı ziyaret belgesi düzenlenir ve kurumda kontrol edilir. Aile kapsamı dışındakiler veya belirli suç türleri için ek izinler gerekebilir. Yurt dışından gelen eş ya da kız çocuğu yalnız pasaport göstererek giriş yapabileceğini varsaymamalıdır.
Tercüman, müdafi ve rızaya dayalı iadenin sonuçları
Yargılamanın dili Türkçedir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 202. maddesi Türkçeyi yeterli ölçüde kullanamayan şüpheli ve sanık için tercüman yardımını düzenler. Antalya Adliyesi 5 Ekim 2026 tarihinde 2027 yılı tercüman listesi başvuru ilanını yayımlamış, 15–30 Ekim 2026 başvuru dönemini belirtmiştir. Bu duyuru yerel liste oluşturma işlemini gösterir; belirli bir dilde o gün tercüman bulunacağını veya havalimanındaki gayriresmî çevirinin hukuken yeterli olduğunu kanıtlamaz.
Müdafie gereken dil ve lehçe, pasaporttaki isim yazımları, vatandaşlık, kişinin yazılı Türkçe anlayıp anlamadığı, duruşma tebligatı ve daha önce tercümanlık yapan kişinin bilgileri iletilmelidir. İade istemi ve yabancı suçlamaların eksiksiz çevirisi incelenmelidir. Kanun m.17 uyarınca rızaya dayalı iade, mahkemenin sonuçları anlatarak kişinin açık iradesini sorduğu farklı bir usuldür. SEGBİS'te verilen sıradan ifade ile aynı şey değildir; özellik kuralından ayrı vazgeçme beyanı da ayrıca değerlendirilmelidir. Anlaşılmayan hızlı bir açıklamaya dayanarak rıza imzalanmamalıdır.
Tutuklamaya ve iade kararına karşı hangi yollar vardır?
Önce kararın türü belirlenmelidir: sulh ceza hâkimliğinin geçici tutuklama kararı, ağır ceza mahkemesinin sonraki tutukluluk incelemesi, iadenin kabul edilebilirliğine ilişkin hüküm veya yürütmenin teslim kararı. Tutukluluk kararına itiraz ve sonraki inceleme, kararın verildiği aşamaya uygun CMK hükümlerine göre yapılır; süre ve yetkili merci tebliğ edilen belgeye göre kontrol edilir. Rıza olmaksızın yürütülen m.18 yargılamasında verilen kabul edilebilirlik kararına karşı m.18/4 uyarınca Yargıtay temyizi öngörülür. M.17 kapsamında rıza üzerine verilen kararda ise farklı itiraz yolu vardır. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi her iade kararının otomatik başvuru makamı değildir.
1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar bakımından, tutukluluk veya rızaya dayalı iade kararına karşı başvurulabilen CMK 268 kapsamındaki olağan itiraz, kural olarak kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde yapılır. 6706 sayılı Kanun m.18 uyarınca çekişmeli yargılamada verilen kabul edilebilirlik kararına karşı ayrı temyiz başvurusu ise kural olarak gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır (7499 sayılı Kanun ile değişik CMK m.291). M.18/4'teki üç ay temyiz dilekçesi verme süresi değil, Yargıtayın başvuruyu sonuçlandırma süresidir. Eski kararlar için geçiş hükümleri, merci ve tebliğ/öğrenme kaydı ayrıca denetlenmelidir. Ayrıca m.16/4, toplam iade tutukluluğunu iade konusu suçtan dolayı alınabilecek veya hükmolunan cezanın infaz süresiyle sınırlar; bu kural geçici tutuklamanın sözleşmesel süresini uzatmaz.
İade tutukluluğunun devamının hukuka uygunluğu, imzalı kararın içeriğine, kişiye özgü gerekçelere, yabancı talebin aşamasına ve fiilî yargısal inceleme tarihlerine bağlıdır. Başka kişinin davasındaki olumlu karar Antalya'da kendiliğinden tahliye sağlamaz. Müdafi güncel üst mahkeme içtihadını denetlemeli ve kabul edilebilirliğe ilişkin temyizden bağımsız olarak uygun tutukluluk itirazını süresinde yapmalıdır.
Varsayımsal örnek: tatil için gelen kişinin kırmızı bülten nedeniyle yakalanması
Yabancı uyruklu bir kişi bir haftalık tatil için AYT'ye iner ve başka devletin isteğiyle yayımlanan INTERPOL kaydı nedeniyle pasaport kontrolünde durdurulur. Yurt dışındaki yakını sadece “mahkemeye götürüldü” bilgisini alır. Avukatın sorması gereken sorular şunlardır: Türk yakalama kararı ve merkezî makamın uygun görüşü var mı; sulh ceza hâkimi önüne hangi saatte çıkarıldı; SEGBİS tutanağı tutuldu mu; tam iade evrakı Antalya veya Alanya'daki hangi numaralı ağır ceza mahkemesine gönderildi? Bu cevaplar olmadan havalimanı ifadesini nihai iade duruşması saymak yanlıştır.
Ailenin ve yabancı avukatın önce göndermesi gereken belgeler
Belgelerin okunaklı kopyaları ve kaynakları belirtilmelidir. Doğrulanmamış INTERPOL ekran görüntüsü Türk mahkemesinin imzalı yakalama kararı yerine geçmez. Yerel müdafi yakalama tutanağını, özgürlüğü kısıtlayan kararı, dosya numarasını, tercümeleri ve sonraki inceleme gününü talep edebilmelidir. Dosyanın hangi mahkemede olduğunu bilmeden bütün Antalya mahkemelerine aynı dilekçeyi göndermek yerine öncelikle yetkili merci bulunmalıdır.
- Pasaporttaki ad, farklı yazımlar, vatandaşlık, doğum tarihi ve kimlik kopyaları.
- AYT uçuşu ve terminali, otel veya karakol, kesin yakalama saati ve son haberleşme.
- Türk yakalama tutanağı, savcılık dosyası, hâkim kararı ve SEGBİS tutanağı.
- Yabancı yakalama emri, suçlama, dosya numaraları, kararlar ve güvenilir tercümeler.
- İkamet, aile, iş, sağlık bilgileri ve adli kontrol için belgeler.
- Doğrulanmış ceza infaz kurumu, yakınlık belgesi, pasaport ve savcılık görüş izni.
Türkiye’den iade süreci genel rehberi; Türkiye’de iadenin reddi ve başvuru yolları;
Müdafie sorulacak en yararlı soru şudur: Bu kişinin özgürlüğü üzerinde şu anda hangi makam, hangi karara dayanarak tasarruf ediyor ve sıradaki duruşma veya hukuki başvuru nedir? Cevap, sulh ceza hâkimliği, Antalya ya da Alanya ağır ceza mahkemesi veya merkezî iade dosyası yönündeki somut adımı belirler.
Lex Agency bağımsız olarak görevlendirilen Türk müdafi ile sınır ötesi dosya hazırlığını koordine edebilir; belgelerle değerlendirme isteyin.
Sık sorulan sorular
Havalimanında görüntülü ifade iade duruşması mıdır?
Hayır. SEGBİS bazı adli işlemler içindir; çekişmeli iade kabul edilebilirliğini görevli ağır ceza mahkemesi inceler.
INTERPOL kırmızı bülteni zorunlu iade anlamına gelir mi?
Hayır. Türk hukuku, uygulanabilir anlaşma ve yetkili makamların kararları gerekir.
Antalya ilindeki herkes Antalya merkezde mi yargılanır?
Hayır. Alanya'nın kendi mahkemeleri vardır; dosya ve yer değişikliği kontrol edilmelidir.
Aile doğrudan ceza infaz kurumuna görüşe gidebilir mi?
Önce kurum ve m.27 uyarınca gereken ön savcılık onayı doğrulanmalıdır.
Resmî kaynaklar ve yargı kararları
- Antalya Adliyesi mahkemeleri
- Antalya Havalimanı adliye birimi
- Alanya Adliyesi mahkemeleri
- Bakanlık: Türkiye’nin talep edilen devlet olması
- 184 sayılı Adalet Bakanlığı Genelgesi
- Antalya L Tipi ceza infaz kurumu
- Ziyaret Yönetmeliği madde 27
- Antalya 2027 tercüman ilanı
- Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi
- Adalet Bakanlığı: iade işlemlerinin hukuki çerçevesi
- Türkiye Büyük Millet Meclisi: 6706 sayılı Kanun, 10–20. maddeler
- TBMM: 7499 sayılı Kanun (2024), CMK m.268 ve m.291 değişiklikleri ve geçiş hükümleri