İzmir iade avukatı: ağır ceza mahkemeleri ve yerel iade usulü

İzmir'de hangi mahkeme ve başsavcılık yetkilidir?

6706 sayılı Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu'nun 15. maddesine göre kişinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi yetkilidir; bulunduğu yer bilinmiyorsa Ankara ağır ceza mahkemesi yetkilidir. Adalet Bakanlığı, merkezî makam olarak gelen belgeleri inceler; gerekli şartları taşıyan talebi yetkili Cumhuriyet başsavcılığına gönderir. Başsavcılık da ağır ceza mahkemesinden karar verilmesini ister. Bu nedenle hangi ilin değil, hangi yargı çevresinin ve dosyanın söz konusu olduğu belirlenmelidir.

İzmir Adliyesinin Konak'taki ana binasında ağır ceza mahkemeleri, sulh ceza hâkimlikleri ve İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı bulunduğu resmî sayfada görülmektedir. Sulh ceza hâkimi, 14. madde kapsamında geçici tutuklamaya ilişkin karar verebilir; 18. madde uyarınca normal iade isteminin kabul edilebilirliği ise ağır ceza mahkemesinin görevidir. Eylül 2026'da duyurulan havalimanı ek hizmet biriminin varlığı, oranın ayrı bir iade mahkemesi olduğu anlamına gelmez.

İzmir Adliyesine bağlı Menderes Adliyesi de Kasımpaşa Mahallesi, Çevre Yolu Üzeri 250 Sokak adresinde hizmet verir. İzmir ili içindeki her yakalamanın aynı Konak mahkemesinin belirli bir heyetine düştüğü varsayılamaz. Avukat, kişinin bulunduğu yeri, başvuruyu yapan savcılığı, soruşturma veya mahkeme esas numarasını ve görevlendirilen ağır ceza mahkemesini dosya üzerinden doğrulamalıdır. Bir mahkeme listesi, somut dava için tevzi kaydının yerine geçmez.

Adnan Menderes Havalimanı'nda yakalama, iade kararı değildir

İzmir Adnan Menderes Havalimanı'nın IATA kodu ADB'dir; Gaziemir bölgesinde iç ve dış hat uçuşları yapılmaktadır. Eylül 2026'da açıklanan ek adlî hizmet biriminin tam işleyişi, çalışma saatleri ve iade yargılaması bakımından yetkisi yalnızca bu duyurudan çıkarılamaz. Havalimanında polis işlemi, INTERPOL kırmızı bülteni, yabancı yakalama kararı, geçici tutuklama talebi ve Adalet Bakanlığına ulaşan tam iade talebi birbirinden ayrılmalıdır.

6706 sayılı Kanun'un 14. maddesinin üçüncü fıkrasındaki özel geçici yakalama usulünde kişi, yakalandığı andan itibaren en geç 24 saat içinde sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır. Hâkim, rızaya dayalı iade imkânını ve hukuki sonuçlarını açıklar, geçici tutuklama konusunda karar verir; koşulları varsa adlî kontrol de değerlendirilebilir. Bu 24 saat, ağır ceza mahkemesindeki esas iade duruşmasının bir gün içinde yapılacağı anlamına gelmez. Yakalama zamanı ve yazılı kararın hangi usule dayandığı mutlaka incelenmelidir.

İzmir Adnan Menderes Havalimanı Ek Hizmet Birimi başlıklı resmî sayfada Konak’taki ana adliyenin adresi ve genel santral numarası tekrarlanır. Bu bilgiler havalimanında ayrı bir iade mahkemesi bulunduğunu veya bu birimin açık adresini kanıtlamaz. Aile yola çıkmadan müdafi, işlemi yapan birimi, adlî sevki ve dosya numarasını doğrulamalıdır.

İlk 72 saat: kanuni süre değil, pratik eylem planı

Varsayımsal örnek: Gürcistan vatandaşı bir yolcu, ADB'de yabancı bir arama kaydı nedeniyle durdurulur. Yakınları hemen hangi mahkemenin iadeyi onayladığını sormak yerine 14. maddeye göre geçici tutuklama kararı bulunup bulunmadığını ve 24 saatlik sürenin hangi andan başladığını öğrenmelidir. Tam iade talebi daha sonra gelirse yetkili ağır ceza mahkemesinin kabul edilebilirlik incelemesi ve 16. maddeye dayanan koruma tedbirleri ayrı bir aşamadır. Kararlar ve süreler karıştırılmamalıdır.

İade tutukluluğu ne kadar sürer ve kim denetler?

Tam iade evrakından önceki geçici tutuklama süresi, 6706 sayılı Kanun'un 14. maddesinin dördüncü fıkrasına göre ilgili uluslararası andlaşmayla belirlenir. Türkiye ile talep eden devlet arasında Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi uygulanıyorsa, Sözleşme'nin 16. maddesi tam talebin 18 gün içinde gelmemesi hâlinde salıvermeyi değerlendirmeye imkân verir ve geçici tutuklamayı 40 gün ile sınırlar. Yalnızca mütekabiliyet esasına göre işlemlerde Türk kanununda da en fazla 40 gün öngörülür. Taraflık, çekince ve ek protokoller ayrıca kontrol edilmelidir.

14. maddenin altıncı fıkrası, gerekli belgeler uygulanabilir süre içinde gönderilmezse geçici tutuklama veya adlî kontrol kararının kaldırılmasını öngörür. Ancak usulüne uygun iade talebi alındıktan sonra yeni koruma tedbirleri alınmasına engel değildir. Dolayısıyla 18 ve 40 günlük süreler, bütün iade tutukluluğuna ilişkin mutlak sınır veya daima kalıcı serbestlik garantisi değildir. Resmî başvuru aşamasında ağır ceza mahkemesi 16. madde ve Ceza Muhakemesi Kanunu çerçevesinde ayrıca karar verir.

16. maddeye dayalı tutukluluk, ağır ceza mahkemesince en geç otuzar günlük aralıklarla incelenir. Aynı maddenin dördüncü fıkrası toplam tutukluluğu ilgili suçtan dolayı verilebilecek veya verilmiş cezanın infaz süresiyle sınırlar. Mahkemenin kabul edilebilirlik kararının kesinleşmesinden itibaren bir yılda 19. madde uyarınca iade kararı verilmezse koruma tedbirleri kaldırılır. Bu sürenin başlangıcı yakalama tarihi değildir. Anayasa Mahkemesi, Samira Alakbarova (2018/19302, 22 Şubat 2022) kararında uzun tutukluluk, ölçülülük ve alternatif tedbirlerin yetersiz gerekçelendirilmesi nedeniyle ihlal bulmuştur; her dosyada kendiliğinden tahliye sonucu doğmaz.

İzmir'de tutulan kişinin hangi ceza infaz kurumunda olduğu nasıl öğrenilir?

İzmir Adliyesi ceza infaz kurumları listesinde Buca/Kırıklar'daki İzmir 1 ve 2 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumları, Aliağa/Yenişakran yerleşkesindeki İzmir 1–4 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ve Menemen'deki kurumlar ayrı ayrı yer alır. Liste, iade amacıyla tutulan herkesin bu kurumlardan belirli birine yerleştirildiği anlamına gelmez. Aile, ziyaret planlamadan önce avukatı veya yetkili makamlar aracılığıyla kurumun tam adını ve kişiyle ilgili tutma kaydını öğrenmelidir.

Avukat görüşmesinin hangi usulle yapıldığı, aile ziyaretinde hangi kimlik ve izinlerin gerektiği, uzaktan iletişim seçenekleri ve güvenlik kısıtlamaları bulunduğu kuruma ve kişinin statüsüne göre doğrulanmalıdır. İnternet listesinde bir cezaevinin görünmesi kişinin oraya nakledildiğini ya da belli ziyaret saatlerini kanıtlamaz. Tutma yeri işlem sırasında değişebilir. Bu nedenle yalnızca 'Aliağa cezaevi' bilgisiyle yola çıkmak doğru değildir.

Tercüman ve iade talebine ilişkin ilk esas duruşması

İzmir Adlî Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu, 8 Ekim 2026 tarihinde 2027 yılı tercüman listesine ilişkin ilan yayımlamış; başvuru tarihlerini 15–30 Ekim 2026 olarak açıklamıştır. Bu, yerel adlî tercüman organizasyonunu gösterir; her dilde hemen tercüman bulunacağına dair güvence değildir. Kişinin gerçekten konuştuğu dil, lehçesi, okuma güçlükleri ve erişilebilirlik ihtiyaçları avukata açıkça iletilmelidir. Aile üyesinin resmî tercümanın yerine geçeceği varsayılmamalıdır.

İzmir'deki her iade dosyası için geçerli, doğrulanmış sabit bir ilk esas duruşma süresi bulunmamaktadır. Takvim; yabancı belgelerin gelişine ve tamamlanmasına, mahkemeye tevziye, tebligata ve kişinin koruma tedbirine bağlıdır. 18. maddenin ikinci fıkrasına göre mahkeme ek belge ve bilgi isteyebilir. Bu sebeple doğru soru, tam talebin Bakanlık tarafından iletilip iletilmediği ve somut mahkeme dosyasında sonraki duruşmanın hangi tarihe yazıldığıdır.

İlk esas incelemesinden önce yabancı iade talepnamesinin, eklerinin ve duruşma gününün usulünce tebliğ edilip edilmediği; kişinin tercüman yardımıyla savunma hazırlama fırsatı bulup bulmadığı kontrol edilmelidir. 6706 sayılı Kanun’un 5. maddesi, özel düzenleme bulunmayan hâllerde CMK hükümlerinin uygulanmasını öngörür; CMK 176 çağrı ve belgelerle ilgilidir. Yakalamadan hemen sonraki hâkim önüne çıkarılma işlemi, 18. maddedeki hazırlıklı esas duruşmasının yerini tutmaz. Eksik tebligat ve tercüme sorunları gecikmeden mahkemeye bildirilmelidir.

İzmir ağır ceza mahkemesi kararından sonra hangi kanun yolu vardır?

18. madde kapsamındaki olağan iade kabul edilebilirliği kararına karşı kanun yolu, Yargıtay'a temyizdir; İzmir Bölge Adliye Mahkemesinde normal istinaf değildir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 291. maddesinin 1 Haziran 2024'ten itibaren uygulanan biçimine göre genel süre gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır. Somut karara, tebliğ belgesine ve varsa geçiş hükümlerine bakılmalıdır. 6706 sayılı Kanun'un 18. maddesinin dördüncü fıkrası Yargıtay'ın başvuruları üç ayda sonuçlandıracağını düzenler; bu yakalamadan teslime kadar bütün sürecin üç ay olacağı anlamına gelmez.

Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 29 Haziran 2026 tarihli iş bölümü kararına göre, iş bölümünün yürürlüğe girmesinden sonra Yargıtay’a gelen 6706 sayılı Kanun kaynaklı işler Yargıtay 5. Ceza Dairesinin görev alanındadır. Bu daire İzmir’de başka bir ilk derece mahkemesi değildir. Daha önce gelmiş, derdest veya devredilmiş dosyada görevli daire ve geçiş hükümleri UYAP/Yargıtay dosyasından ayrıca doğrulanmalıdır. İş bölümü kararı temyiz başvuru süresini uzatmaz.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresi İzmir, Aydın ve Manisa'yı kapsasa da özel temyiz yolunu değiştirmez. 17. maddede düzenlenen rızaya dayalı iade üzerine verilen karara karşı ise itiraz öngörülür; temyizle aynı yol değildir. Mahkemenin olumlu kabul edilebilirlik kararı sonrasında 19. madde uyarınca ayrı bir yürütme onayı söz konusudur; kırmızı bülten veya mahkeme kararı tek başına fiilî teslim değildir. Ret nedenleri ve hukuk yolları için Türkiye'de iadeye karşı başvuru rehberi, genel sıra için Türkiye iade rehberi incelenebilir.

Aile ve yabancı ülkedeki avukat hangi belgeleri hazırlamalıdır?

• Pasaportlardaki tam ad, doğum tarihi, tüm vatandaşlıklar ve adın farklı yazılışları.
• İzmir'deki yakalamanın kesin saati ve yeri, görevli kolluk birimi ve son doğrulanmış temas.
• Yabancı yakalama kararı, INTERPOL kayıt referansı, ceza dosyası ve mevcut çeviriler; söylentileri belgeden ayırın.
• Türk tutuklama veya adlî kontrol kararlarının örnekleri ve tebliğ tarihleri.
• Tutulduğu kurumun tam adı, konuştuğu dil, sağlık veya erişilebilirlik ihtiyaçları ve acil irtibat.
• Kimlik karışıklığını veya İzmir'deki somut lojistik sorunu gösteren belgeler; güvenli biçimde avukata gönderin.

Yurt dışındaki aile, Türkiye'deki avukatla İzmir dosyasını kimin inceleyeceğini, kişiyi kimin ziyaret edeceğini, konsoloslukla kimin görüşeceğini ve yeni mahkeme tarihlerini kimin bildireceğini önceden belirlemelidir. Talep eden devletteki avukat oradaki yakalama kararını açıklayabilir fakat Türk mahkemeleri önündeki yerel savunmanın yerini alamaz. Havalimanı hizmet birimi, farklı adliye binaları ve Buca, Aliağa, Menemen kurumları nedeniyle gerçek dosya ve tutma yerini belirlemek ilk önceliktir.

Bu sitenin ekibi, bağımsız yerel avukatla sınır ötesi savunmanın koordinasyonuna yardımcı olabilir; gizli dosya talebi gönderin.